.

................Η αυξημένη κατανάλωση λαχανικών είναι μιά ισχυρότατη ασπίδα κατά του κορωνοιού..................Κοτέτσι:10 τετραγωνικά,σταύλο: 20 τετραγωνικά,κήπο: 100 τετραγωνικά,15 ρίζες ελιές κι ένα πηγαδάκι.Αυτά είναι που χρειάζονται για να αποκτήσουμε τη βάση για αυτάρκεια ...........Τουτη η γής θα προκόψει μόνο όταν ο άνθρωπος αποστασιοποιηθεί απο τη χρήση του χρήματος.Φαντάσου φίλε μου να έχεις λεφτά αλλά να έχουν χαθεί απο τη γή όλα τα ζώα,όλα τα ψάρια ,όλα τα πουλιά και όλα τα δέντρα και τα φυτά.Τότε τί θα μπορείς να αγοράσεις με τα λεφτά σου??.... . ............................ ........ ........ .. ......................... ........... ......

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2015

Φασκόμηλο: καλλιέργεια

Φασκόμηλο: καλλιέργεια
Το φασκόμηλο είναι όμορφο, αρωματικό και θεραπευτικό φυτό της ελληνικής υπαίθρου. Μπορούμε και να το καλλιεργήσουμε

Χαρακτηριστικά
Το φασκόμηλο ( Salvia officinalis ) ανήκει στην οικογένεια Lamiaceae, Χειλανθή και στο γένος Salvia. Είναι πολυετής αειθαλής θάμνος των εύκρατων θερμών περιοχών, με ύψος έως 80 εκατοστά με βλαστό πολύκλαδο, τετραγωνικό, χνουδωτό. Ανθίζει την άνοιξη, Απρίλιο – Ιούνιο ανάλογα με την περιοχή και το υψόμετρο.
Είδη φασκόμηλου
Υπάρχουν πολλά είδη φασκόμηλου, αλλά τα πιο εμπορικά είναι η Salvia fruticosa (Kυπριακή), η Salvia officinalis και Salvia triloba.

Έδαφος
Το φασκόμηλο αναπτύσσεται σε ποικιλία εδαφών, προτιμά όμως τα μέσης σύστασης, ασβεστούχα με καλή αποστράγγιση. Ιδανικό pH θεωρείται μεταξύ 6,2 έως 6,4. Ακατάλληλα εδάφη θεωρούνται τα πολύ αμμώδη και τα βαριά συνεκτικά που συγκρατούν υγρασία. Ευδοκιμεί τόσο σε θερμές, όσο και σε ψυχρές περιοχές. Η αντοχή του στο κρύο είναι μεγάλη αφού αντέχει μέχρι –25° C.

Σπορά
Η φασκομηλιά πολλαπλασιάζεται με σπόρο, ορισμένες φορές όμως ο πολλαπλασιασμός γίνεται με μοσχεύματα και παραφυάδες.
Η καλύτερη εποχή σποράς της φασκομηλιάς είναι το φθινόπωρο, όμως μπορεί να γίνει και την άνοιξη. Οι αποστάσεις φύτευσης μεταξύ των γραμμών είναι 80-100 cm και επί των γραμμών 50-60 cm, περίπου δηλαδή, 1700-2000 φυτά το στρέμμα.
Συγκομιδή
Η φασκομηλιά ανθίζει από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο, ανάλογα με το υψόμετρο που βρίσκεται η καλλιέργεια. Η διάρκεια ζωής μιας καλλιέργειας φασκόμηλου ανέρχεται στα 13-15 χρόνια όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες και γίνονται οι σωστές περιποιήσεις.
Η καλύτερη εποχή συγκομιδής είναι όταν το φυτό είναι λίγο πριν την άνθηση. Στις νότιες περιοχές η συλλογή αρχίζει από τον Απρίλιο, στις δε ορεινές κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο.
Στις καλλιέργειες του φασκόμηλου, τον πρώτο χρόνο γίνεται μόνο μια συλλογή, ενώ από το δεύτερο έτος και μετά γίνονται 2-3 συλλογές. Η πρώτη συλλογή γίνεται τον Απρίλιο, η δεύτερη Ιούλιο και η τρίτη το Σεπτέμβριο. Κατά τη συλλογή αφαιρούνται οι βλαστοί λίγο πιο πάνω από τη διασταύρωση των πρώτων βλαστών.
Χρήσεις και Ιδιότητες
Χρησιμοποιείται για τις αντισηπτικές, αντιοξειδωτικές, σπασμολυτικές και στυπτικές ιδιότητές του.
Η πιο αξιοσημείωτη θεραπευτική δράση του φασκόμηλου είναι ότι παρεμποδίζει την εφίδρωση. Η δράση αυτή αρχίζει δύο ώρες μετά την πρόσληψη του τσαγιού και μπορεί να κρατήσει ορισμένες μέρες.
Άλλες ιδιότητες του φασκόμηλου είναι: τονωτικό, σπασμολυτικό, αντιδιαρροϊκό, αντιφυσητικό, αποχρεμπτικό, αντιπυρετικό, ευστόμαχο, υπερτασικό για ορισμένα είδη, όπως η σπατζιά Salvia officinalis και αντιβηχικό.
Τα φύλλα και οι ανθοί (φρέσκοι ή ξηροί) χρησιμοποιούνται ως τσάι, το δε αιθέριο έλαιο στην αρωματοποιία, φαρμακοποιία και στον αρωματισμό διαφόρων τροφίμων, κονσερβών και σαλτσών
 Πηγή> agrotikistegi.gr

Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015

Ο «εθνικός» μπακαλιάρος

Ο «εθνικός» μπακαλιάρος
Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, η θρησκεία επιτρέπει στους πιστούς δύο φορές να φάνε ψάρι, του Ευαγγελισμού και την Κυριακή των Βαΐων. Ο παστός μπακαλιάρος αποτελούσε μια λύση για τους κατοίκους ακόμη και των πιο απομακρυσμένων περιοχών που μπορούσαν την 25η Μαρτίου να φάνε ένα εύγευστο οικονομικό ψάρι. Μαγειρεύεται κλασικά τηγανητός με σκορδαλιά, σε κροκέτες, αλλά και με όσπρια, λαχανικά, χόρτα, γιαχνί, με ρύζι, βραστός με λεμόνι.
Λέγεται και ψάρι του βουνού αφού διατηρείται μήνες στην άλμη στα κελάρια των νοικοκυριών στα ορεινά χωριά. Ένα παστό ψάρι που ήρθε από τον παγωμένο βορρά με τα καραβάνια των εμπόρων τον 15ο αιώνα και έθρεψε γενιές Ελλήνων τα χρόνια της σκλαβιάς… Ίσως για αυτό ταυτίστηκε τόσο έντονα με την γιορτή της 25ης Μαρτίου…
Ψάρι του φτωχών του νότου, ταξίδεψε από την μια άκρη στην άλλη της Μεσογείου με τους θαλασσοπόρους που αντάλλασαν παστό μπακαλιάρο με μπαχαρικά από την ανατολή. Κάπως έτσι ήρθε τον 15ο αιώνα στην Ελλάδα φτάνοντας και στο τελευταίο ορεινό χωριό της χώρας που σπάνια έβλεπε ψάρι στην τουρκοκρατία. Η αξία του, μάλιστα, ήταν τόσο μεγάλη που η εκκλησία κατά εξαίρεση επέτρεψε την κατανάλωσή του την σαρακοστή, την 25η Μαρτίου, στην γιορτή του Ευαγγελισμού της Παναγίας, και την Κυριακή των Βαΐων.
Φτηνός, με μεγάλη ημερομηνία λήξης λόγω του αλατιού και κυρίως, ευκολία συνταγών αφού ταίριαζε με όλα όσα έβρισκε μια οικογένεια στη γη, άγρια χόρτα, πατάτες, ντομάτες, έθρεψε γενιές στην Πελοπόννησο όπου θεωρείται σχεδόν εθνικό φαγητό. Αντίθετα, όμως, με άλλες περιοχές εδώ συνηθίζεται πλακί, κοκκινιστός με τσακώνικες μελιτζάνες ή καρότα και πατάτες και με άγρια χόρτα και σπανάκι. Στην Σπάρτη, μάλιστα, κάνουν ένα σπάνιο συνδυασμό με ντολμάδες με μπακαλιάρο κοκκινιστό αυγολέμονο.
Προχωρώντας στη Μακεδονία βρίσκει κανείς πιο μικρασιάτικες συνταγές: μπακαλιάρο με σκορδαλιά, συνήθεια των προσφύγων, μπακαλιαροκεφτέδες με αυγό και πατάτα και μπακαλιαρόπιτες που είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς και στα Ιόνια(Κέρκυρα, Ιθάκη και Κεφαλονιά). Στα νησιά του Αιγαίου, αντίθετα, ίσως εξαιτίας της επιρροής των καθολικών, συναντά κανείς μια παραλλαγή της κλασικής μπραντάδας, χαρακτηριστικό πιάτο της γαλλικής Προβηγκίας, με τηγανητό μπακαλιάρο με σάλτσα ντομάτας-σκορδαλιάς.
Το ξαρμύρισμα: τραβάμε την πέτσα με δύναμη, πλένουμε καλά τον μπακαλιάρο, κόβουμε την ουρά και τον υπόλοιπο, μεγάλα κομμάτια. Τοποθετούμε σε κρύο νερό 12-14 ώρες τουλάχιστον αλλάζοντας νερό κάθε 2-3 ώρες. Βγάζουμε από το κρύο νερό, σκουπίζουμε με απορροφητικό χαρτί και με ένα τσιμπιδάκι αφαιρούμε όσα περισσότερα κόκκαλα μπορούμε. Τα υπόλοιπα θα τα προσέξουμε όταν θα λιώνουμε τον μπακαλιάρο με τα χέρια για τις κροκέτες.
Βασική συνταγή για κροκέτες μπακαλιάρου: διαλύουμε σε ίνες με τα χέρια μας 500 γρ. ξαρμυρισμένο μπακαλιάρο. Τον ανακατεύουμε σε μπολ με 1 αβγό, 1 κουτάκι μπίρα, 1 μικρό ματσάκι μαϊντανό και 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένα και στη συνέχεια, ζυμώνουμε προσθέτοντας σταδιακά αλεύρι για όλες τις χρήσεις μέχρι να σχηματιστεί μαλακιά ζύμη. Ζεσταίνουμε ελαιόλαδο και τηγανίζουμε τις κροκέτες, ρίχνοντας κάθε φορά μία κουταλιά της σούπας από το μείγμα στο τηγάνι και φροντίζοντας να αφήσουμε απόσταση μεταξύ τους. Στραγγίζουμε σε χαρτί κουζίνας(αντί για μπύρα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ανθρακούχο νερό ενώ στο αλεύρι μπορούμε να προσθέσουμε κορν φλάουρ-το αλάτι χρειάζεται προσοχή λόγω του μπακαλιάρου)
Η σκορδαλιά: οι μικρασιάτες την προτιμούν με καρύδι, οι Κεφαλλονίτες με πατάτες και στις ηπειρωτικές περιοχές με ψωμί. Όλα εξαρτώνται, όμως, από τα καλά υλικά και το καλό χτύπημα. Μουλιάζουμε 6-8 φέτες ψωμί(αν έχουμε χωριάτικο ακόμα καλύτερα). Στη συνέχεια, τις σφίγγουμε με την παλάμη για να φύγει το περισσότερο νερό και χτυπάμε στο μπλέντερ με 3 κουταλιές ελαιόλαδο. Προσθέτουμε 6 σκελίδες σκόρδο, ½ φλιτζάνι καρύδια καθαρισμένα, 2 κουταλιές ξίδι από κόκκινο κρασί και 3 κουταλιές ελαιόλαδο μέχρι να γίνει αλοιφή.

Παραδοσιακή σκορδαλιά στο γουδί

Από τον Κώστα Τσίγκα, Εικονογράφηση: Χριστίνα Νεοφώτιστου
Η σκορδαλιά, παραδοσιακό συνοδευτικό των τηγανητών, μπορεί να γίνει και με πατάτα, κολοκύθα, αγκινάρες ή οποιοδήποτε άλλο λαχανικό μπορεί να λιώσει στο γουδί ή στο μπλέντερ.
1. Μουσκεύουμε 1 κιλό σταρένιο ψωμί χωρίς την κόρα για 30 λεπτά. Βάζουμε στο γουδί 5 σκελίδες σκόρδο με λίγο αλάτι και μία κουταλιά σούπας ξίδι και λιώνουμε με αργές κινήσεις. 1. Μουσκεύουμε 1 κιλό σταρένιο ψωμί χωρίς την κόρα για 30 λεπτά. Βάζουμε στο γουδί 5 σκελίδες σκόρδο με λίγο αλάτι και μία κουταλιά σούπας ξίδι και λιώνουμε με αργές κινήσεις.

2. Προσθέτουμε λίγο από το ελαιόλαδο που θα χρησιμοποιήσουμε (συνολικά 1½ φλιτζάνι αγνό παρθένο ελαιόλαδο) και συνεχίζουμε το λιώσιμο όσο πιο καλά μπορούμε.2. Προσθέτουμε λίγο από το ελαιόλαδο που θα χρησιμοποιήσουμε (συνολικά 1½ φλιτζάνι αγνό παρθένο ελαιόλαδο) και συνεχίζουμε το λιώσιμο όσο πιο καλά μπορούμε.

3. Στύβουμε πολύ καλά το ψωμί και το προσθέτουμε σταδιακά στο γουδί ρίχνοντας μικρές ποσότητες από το ελαιόλαδο και συνεχίζοντας να δουλεύουμε το μείγμα μέχρι να τελειώσουν τα υλικά και να αποκτήσει μ3. Στύβουμε πολύ καλά το ψωμί και το προσθέτουμε σταδιακά στο γουδί ρίχνοντας μικρές ποσότητες από το ελαιόλαδο και συνεχίζοντας να δουλεύουμε το μείγμα μέχρι να τελειώσουν τα υλικά και να αποκτήσει μορφή κρέμας. Δοκιμάζουμε και προσθέτουμε αν θέλουμε λίγο επιπλέον αλάτι και ξίδι.
Πηγή>http://www.thecookbook.gr/

Τα μύρτιλα

ΜύρτιλαΤα μύρτιλα είναι είδος βατόμουρου και είναι απίθανη τροφή για τους διαβητικούς
Τα μύρτιλα ή Blueberries ή βακκίνια ανήκουν στα αγγειόσπερμα στην οικογένεια Ericaceae
Τα βακκίνια είναι πολυετή ανθοφόρα φυτά με μούρα που έχουν λουλακί χρώμα μούρα.
Τα βακκίνια είναι θάμνοι που μπορεί να ποικίλλουν σε μέγεθος από 10 εκατοστά  έως 4 μέτρα σε ύψος. 
Τα φύλλα μπορεί να είναι είτε φυλλοβόλα ή αειθαλή, ωοειδή και λογχοειδή. Τα λουλούδια είναι σε σχήμα καμπάνας, λευκά, απαλά ροζ ή κόκκινα, μερικές φορές χρωματισμένα πρασινωπά. Ο καρπός είναι ένα μούρο 5-16 χιλιοστά σε διάμετρο με ένα γυριστό στέμμα στο τέλος και είναι ωχρά πρασινωπά αρχικά και στη συνέχεια, κοκκινωπά-μοβ, και στο τέλος σκούρα μοβ όταν ωριμάσουν. Έχουν μια γλυκιά γεύση όταν είναι ώριμα, με μεταβλητή οξύτητα. 
Από τα φύλλα του φυτού φτιάχνεται και το τσάι μπλούμπερι, ενώ υπάρχει και χάπι σε συμπλήρωμα διατροφής.
Από τα μύρτιλα φτιάχνεται πάστα, μαρμελάδα, αλλά και χυμοί και όπως αναφέραμε και χάπια.
Υπάρχουν και στην Ελλάδα καλλιέργειες μπλούμπερι. 
Υπάρχουν πολλά είδη...
Τα βακκίνια πωλούνται νωπά ή κατεψυγμένα σε φρούτα, πολτό, χυμό, ή αποξηραμένα τα οποία με τη σειρά της μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια ποικιλία καταναλωτικών αγαθών, όπως τα ζελέ, οι μαρμελάδες, οι πίτες βατόμουρου, τα muffins, σε σνακ και δημητριακά.
Η μαρμελάδα γίνεται από μύρτιλα, ζάχαρη, νερό, και πηκτίνη.
Το κρασί μύρτιλου γίνεται από τη σάρκα και το δέρμα του μούρου, το οποίο ζυμώνεται και στη συνέχεια ωριμάζει. Συνήθως, χρησιμοποιείται η ποικιλία lowbush.

Τα θρεπτικά συστατικά των μύρτιλων
Θρεπτική αξία ανά 100 g 
Ενέργεια 240 kJ (57 kcal)
Υδατάνθρακες-14.49 g
Σάκχαρα-9,96 g
Φυτικές ίνες-2.4 g
Λίπος-0,33 g
Πρωτεΐνη-0,74 g
-Βιταμίνες
Βιταμίνης Α ισοδ.
Βήτα-καροτένιο-(0%)-32 μg
Λουτεΐνη ζεαξανθίνη-80 μg
Βιταμίνη Α-54 IU
Θειαμίνη (Β1)-(3%)-0,037 mg
Ριβοφλαβίνη (Β2)-(3%)-0,041 mg
Νιασίνη (Β3)-(3%)-0,418 mg
Παντοθενικό οξύ (Β5) (2%)-0,124 mg
Βιταμίνη Β6 (4%)-0,052 mg
Φυλλικό οξύ (Β9)-(2%)-6 μg
Βιταμίνη C-(12%)-9,7 mg
Βιταμίνη Ε-(4%)-0,57 mg
Βιταμίνη Κ-(18%)-19,3 μg
-Ιχνοστοιχεία
Ασβέστιο-(1%)-6 mg
Σίδηρος-(2%)-0,28 mg
Μαγνήσιο-(2%)-6 mg
Μαγγάνιο-(16%)-0,336 mg
Φώσφορος-(2%)-12 mg
Κάλιο-(2%)-77 mg
Νάτριο-(0%)-1 mg
Ψευδάργυρος-(2%)-0,16 mg
Μονάδες
μg = μικρογραμμάρια
mg = χιλιοστόγραμμα
IU = διεθνείς μονάδες
Τα μύρτιλα περιέχουν μαγγάνιο, βιταμίνη C, βιταμίνη Κ και φυτικές ίνες.  Μια μερίδα έχει χαμηλή θερμιδική αξία 57 kcal ανά 100 g μερίδα και γλυκαιμικό φορτίο.
Τα μύρτιλα περιέχουν ανθοκυανίνες, άλλες πολυφαινόλες και διάφορα φυτοχημικά και μεθυλπαραμπένη, που δρα ως αντιμικροβιακός παράγοντας.

Ιδιότητες και ενδείξεις μύρτιλων
Το μύρτιλο διακρίνεται για τους καρπούς του τόσο από γευστικής απόψεως, όσο και λόγω της μεγάλης τους περιεκτικότητας σε πολύτιμες ουσίες για την υγεία του ανθρώπου, όπως είναι οι αντιοξειδωτικές ουσίες.
Οι καρποί του μύρτιλου έχουν μπλε χρώμα και καταναλώνονται νωπόι αλλά και κατεψυγμένοι και μεταποιημένοι.
Αποτελούν τη πρώτη ύλη για τρόφιμα, φάρμακα, καλλυντικά κ.ά.
Πρόσφατες έρευνες έδειξαν την αντικαρκινική δράση μερικών ουσιών του μύρτιλου,όσον αφορά την παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων.
Άλλες επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι τα αντιοξειδωτικά του παρέχουν προστασία από νευροεκφυλιστικές ασθένειες που σχετίζονται με την γήρανση του ατόμου, όπως η νόσος Alzheimer και η νόσος του Parkinson. 
Οι καρποί του αλλά και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του διαβήτη.

Η καλλιέργεια του Μύρτιλου


Προετοιμασία εδάφους πρίν απο την φύτευση
Πρίν την έναρξη της φύτευσης θα πρέπει να εξασφαλίσουμε τις κατάλληλες συνθήκες για τα φυτά. Σε αυτό το στάδιο κάνουμε μια εδαφολογική ανάλυση και ανάλογα με τα αποτελέσματα μπορεί να χρειαστεί διόρθωση του ΡΗ εάν είναι αλκαλικό προσθέτωντας θειάφι σε σκόνη 3 εβδομάδες πρίν την φύτευση.Η οξύτητα του εδάφους θα πρέπει να ελέγχεται κάθε 4 χρόνια διότι με την άρδευση είναι δυνατόν να μειωθεί. Επίσης θα πρέπει να γίνει καλή κατεργασία του εδάφους πρίν την φύτευση και να δωθεί στο έδαφος μια μικρή ποσότητα φωσφόρου η εναλλακτικά να χρησιμοποιήσετε ένα υπερφωσφορικό λίπασμα κατα την φύτευση.

Φύτευση
Πρώτα γίνεται η χάραξη των γραμμών ώστε ό προσανατολισμός τους να είναι Βορράς-Νότος για την επίτευξη της μέγιστης ηλιοφάνειας. Κατόπιν ορίζουμε τις αποστάσεις, πραγματοποιούμε την φύτευση και εφαρμόζουμε εδαφοκάλυψη με πριονίδι γιατί ενω τα φύλλα του φυτού χρειάζονται ηλιοφάνεια, οι ρίζες πρέπει να είναι προστατευμένες.

blueberry-prionidia1.jpgblueberry-prionidia2.jpg

Λίπανση
Το μύρτιλο δέν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις σε λίπανση. Η λίπανση με φώσφορο γίνεται σε μικρές δόσεις και αρχίζει πρίν την φύτευση.Το άζωτο είναι το θρεπτικό στοιχείο που πρέπει να χορηγείται κάθε χρόνο λίγο πρίν την εκπτυξη των οφθαλμών.Επίσης το κάλλιο που πρέπει να χορηγήσουμε στην καλλιέργεια, θα πρέπει να το εφαρμόζουμε το φθινόπωρο μετά την συγκομοιδή των καρπών.

Κλάδεμα
Τα πρώτα 3 χρόνια δεν χρειάζονται ιδιαίτερο κλάδεμα απλα καθαρίζουμε την ρίζα του φυυού (λαίμαργα) και προσπαθούμε να διατηρήσουμε το φυτό ανοιχτό. Ο καλός αερισμός και η φωτεινότειτα αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό για  μια καλή καρποφορία. Απο τον πέμπτο χρόνο και μετά απομακρύνουμε τους γηρασμένους, ξεραμένους και παλιούς βλαστούς, οι οποίοι θεωρούνται χαμηλής παραγωγικότητας. Τα μύρτιλα πετυχαίνουν την μεγαλύτερη παραγωγή τους σε βλαστούς που αναπτύχθηκαν την προηγούμενη χρονιά. Ετσι υπολογίζουμε να αφαιρούμε έναν για κάθε έξι βλαστούς δύο ετών και πάνω.

generic blueberry farm.jpg

Συγκομιδή
  Ανάλογα με την ποικιλία που έχετε επιλέξει η συγκομοιδή μπορεί να γίνει με τα χέρια ή μηχανικά.
Πηγή>http://www.fytoria-chroni.gr/

Καλλιέργεια & Φύτευση Μυρτίλου

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Το Μύρτιλο αποτελεί -σύμφωνα με τους ειδικούς- μία πολύ καλή εναλλακτική καλλιέργεια που μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλα τα σημεία της χώρας μας από την Κρήτη μέχρι τον Έβρο λόγω του ότι περιλαμβάνει ποικιλίες που έχουν μεγάλη προσαρμοστικότητα στο κλίμα και κυρίως υπάρχουν ποικιλίες που έχουν ανάγκη από περισσότερο ή λιγότερο χειμερινό ψύχος για να αναπτυχθούν και να δώσουν ικανοποιητική παραγωγή.
Προσοχή χρειάζεται μόνο στην επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας που πρέπει να καλλιεργηθεί.. Για να επιλέξει κανείς ποια ποικιλία θα εγκαταστήσει, πρέπει να λάβει υπόψη του πολλούς παράγοντες, μεταξύ αυτών ο σημαντικότερος είναι η προσαρμοστικότητα της ποικιλίας στις ιδιότητες του εδάφους και στο κλίμα της περιοχής. Στη Βόρεια Ελλάδα μπορούν να καλλιεργηθούν ποικιλίες που απαιτούν μεγαλύτερα ποσά χειμερινού ψύχους για να αρθεί ο λήθαργος των οφθαλμών τους, ενώ στη Νότια Ελλάδα ποικιλίες που απαιτούν μικρότερα ποσά χειμερινού ψύχους. Το Μύρτιλο λόγω της μεγάλης του προσαρμοστικότητας στο ελληνικό περιβάλλον, αλλά και λόγω του πολύ υψηλού εισοδήματος που μπορεί να αποδώσει, αποτελεί μία σοβαρή πρόταση για τους Έλληνες παραγωγούς και όχι μόνο.
ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Το Δενδρώδες Mύρτιλο είναι θάμνος με ύψος 1,5-1,8 μέτρα που προτιμά περιοχές με μεγάλη ηλιοφάνεια, αλλά μπορεί να ανεχθεί και τη μερική σκίαση. Η επικονίαση των ανθέων του μύρτιλου εξασφαλίζεται με τα έντομα και κυρίως με τις μέλισσες.
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΥΤΕΥΣΗΣ
Η φύτευση του δενδρώδους μύρτιλου γίνεται κατά προτίμηση στα τέλη του χειμώνα-άνοιξη. Σε περιοχές όμως της κεντρικής, νότιας και νησιωτικής Ελλάδος μπορεί να φυτευτεί την περίοδο Οκτωβρίου-Μαρτίου. Τα φυτά μπορούν να είναι σε γλάστρες, ή να είναι γυμνόριζα. Αν είναι σε γλάστρες είναι δυνατή η φύτευση του όλο το χρόνο εκτός σε περιόδους με πάρα πολύ ζέστη ή πάρα πολύ κρύο. Θα πρέπει κανείς να έχει υπόψη του ότι, οι ρίζες του μύρτιλλου είναι πολύ λεπτές και αποξηραίνονται πολύ εύκολα όταν ευρίσκονται απροστάτευτες στον αέρα. Το φυτό είναι ανθεκτικό πολύ στο ψύχος, μπορεί να επιζήσει σε θερμοκρασίες -28ο C ή και ακόμη χαμηλότερες .
Οι ρίζες του Μύρτιλου, είναι λεπτές και νηματώδεις δεν έχουν απορροφητικά τριχίδια. Λόγω της επιφανειακής ανάπτυξης του ριζικού συστήματος απαιτείται, το έδαφος να έχει μία ικανοποιητική υγρασία καθ’ όλη την διάρκεια της ανάπτυξης του φυτού. Εάν δεν βρέχει πρέπει απαραιτήτως το μύρτιλλο να αρδεύεται. Το φυτό αυτό δεν ανέχεται την ξηρασία, αλλά και η περίσσεια του νερού ιδίως κατά την περίοδο της ωριμάνσεως των καρπών μπορεί να είναι καταστροφική. Έχει παρατηρηθεί το σκάσιμο των καρπών κατά την περίοδο αυτή μετά από μία έντονη βροχόπτωση. Καλή τεχνική αρδεύσεως για το μπλούμπερρυ αποτελεί το σύστημα της στάγδην άρδευσης.
Οι αποστάσεις φυτεύσεως ποικίλλουν από 1,0 – 1,5m επάνω στη γραμμή φυτεύσεως και 2,0- 2,5m μεταξύ των γραμμών φυτεύσεως. Ο αριθμός των φυτών συνήθως είναι περίπου 250 - 350 φυτά ανά στρέμμα.
Στην καλλιέργεια του Μύρτιλου χρησιμοποιούνται ορισμένα οργανικά βελτιωτικά. Κατά τη διάρκεια της φύτευσης βάζουμε  στην ρίζα του φυτού τύρφη όπως και στο τέλος της φυτείας της κάθε ρίζας. Όταν τελειώσουμε βάζουμε πριονίδια, που τοποθετούνται σαν εδαφοκάλυψη στην επιφάνεια του εδάφους ή ενσωματώνονται γύρω από τα φυτά του μύρτιλλου. 
ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ
Η συγκομιδή των καρπών του μπλούμπερρυ είναι σταδιακή και συνήθως γίνεται με τα χέρια. Η συγκομιδή κάθε ποικιλίας γίνεται σε 4-8 «χέρια».  Επειδή το Μύρτιλο καλλιεργείται σε γραμμές, η μηχανική συγκομιδή του είναι εύκολη. Χρησιμοποιείται για την συγκομιδή των καρπών του ένας μηχανισμός δονήσεως ο οποίος συνοδεύεται από ένα σύστημα συλλογής των καρπών που πέφτουν.
ΚΛΑΔΕΜΑ
Τα πρώτα τέσσερα χρόνια μετά το φύτεμα γίνεται ένα ελαφρό κλάδεμα που συνίσταται κυρίως στο "άνοιγμα" του φυτού.  Μετά το πέμπτο έτος, το κλάδεμα του μπλούμπερρυ συνίσταται στην απομάκρυνση των ασθενικών, των μη παραγωγικών αλλά και των πολύ λεπτών βλαστών. Οι βλαστοί με μεγαλύτερη ηλικία θεωρούνται ότι έχουν μειωμένη παραγωγικότητα. Καλό είναι να κλαδεύεται και να απομακρύνεται ένας βλαστός σε κάθε 6 παλαιούς βλαστούς ηλικίας άνω των δύο ετών
ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ
Το Μύρτιλο πολλαπλασιάζεται με σπόρους, με χλωρά και ξυλώδη μοσχεύματα και με την in vitro καλλιέργεια.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας, το μύρτιλο καλλιεργείται κυρίως σε 16 χώρες. Οι ΗΠΑ βρίσκονται στην πρώτη θέση των παραγωγών χωρών με το 52% της παγκόσμιας παραγωγής. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο Καναδάς με το 32% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ στη συνέχεια ακολουθούν οι ευρωπαϊκές χώρες Πολωνία, Ολλανδία και Ουκρανία
Αν έχετε μια επιτυχημένη ποικιλία στον κήπο σας, η καλύτερη τακτική είναι να συνεχίσετε με τα ίδια φυτά αντί να αγοράσετε νέα δενδρύλλια, ακόμα και της ίδιας ποικιλίας.
Βέβαια, πρέπει να γνωρίζετε ότι η χρήση μοσχευμάτων δεν είναι μια γρήγορη ή απλή διαδικασία και αξίζει να επιχειρηθεί εφόσον έχετε κάποια ποικιλία μπλε μούρων η οποία είναι υγιής, ευημερεί και έχει καλή απόδοση σε καρπούς. Προκειμένου λοιπόν να έχετε νέα φυτά τα οποία παράγουν ακριβώς τους ίδιους καρπούς με τους υφιστάμενους θάμνους σας, θα χρειαστεί να καταφύγετε στον πολλαπλασιασμό με μοσχεύματα, αντί να φυτέψετε νεαρά δενδρύλλια ή να ξεκινήσετε κάποια νέα φυτά από σπόρους.
Χρήση Μοσχευμάτων
Κατ’ αρχάς θα πρέπει να επιλέξετε τα κατάλληλα τμήματα του μητρικού φυτού τα οποία θα χρησιμοποιήσετε για την αφαίρεση μοσχευμάτων. Επιλέξτε ένα ζωηρό και υγιές φυτό που δεν δείχνει κανένα σημάδι ασθένειας. Χρησιμοποιήστε ένα κοφτερό μαχαίρι ή ψαλίδι κλαδέματος προκειμένου να κόψετε ένα νέο βλαστό, ο οποίος θα πρέπει να προέρχεται από την φετινή ανάπτυξη του φυτού. Ο βλαστός αυτός δεν πρέπει να έχει πάχος περισσότερο από ένα μολύβι, ενώ η κοπή του θα πρέπει να γίνει αφού το φυτό έχει μπει σε κατάσταση χειμερινής αδράνειας. Το κλαδί θα πρέπει να έχει μήκος πάνω από 20 εκατοστά ενώ θα πρέπει να διαθέτει αρκετούς καλούς οφθαλμούς επάνω του. Από την άκρη όπου έγινε η κοπή του μοσχεύματος από το θάμνο, ξεφλουδίστε λίγο τον φλοιό για περίπου 3 με 4 εκατοστά για να διευκολύνετε την εμφάνιση ριζών.

Βοηθήστε την Ριζοβολία των Μοσχευμάτων

Καλό είναι να μην φυτέψετε τα νέα μοσχεύματα σε συνηθισμένο χώμα για γλάστρες. Το κατάλληλο μείγμα υλικών θα δώσει το απαραίτητο όξινο περιβάλλον το οποίο προτιμούν τα φυτά των μπλε μούρων έτσι ώστε να διευκολυνθεί η σωστή ριζοβολία. Ένα χαλαρό μείγμα 50-50 ξανθιάς τύρφης με άμμο ή βερμικουλίτη (ένα υλικό για φυτά σε γλάστρες σε μορφή νιφάδων το οποίο μπορείτε να βρείτε στα καταστήματα με είδη κηπουρικής) είναι το καλύτερο για τα μοσχεύματά σας.
Γεμίστε ένα μικρό γλαστράκι με αυτό το μείγμα και ποτίστε το χώμα αρκετά για να βραχεί ως κάτω. Βυθίστε την κομμένη άκρη (όπου έχετε αφαιρέσει την φλούδα) σε “ορμόνη ριζοφορίας” που κυκλοφορεί στο εμπόριο. Αυτή είναι μια σκόνη που πωλείται στα μαγαζιά με είδη κήπου, η οποία βοηθάει στην ανάπτυξη ριζικού συστήματος στα μοσχεύματα. Σπρώξτε το μόσχευμα στο μείγμα της γλάστρας φροντίζοντας ταυτόχρονα να είναι τοποθετημένο σε όρθια θέση και να μην γέρνει.
Να το ποτίζετε τακτικά όταν αρχίζει να στεγνώνει αλλά φροντίστε να μην το μουσκεύετε. Αν το βλέπετε να στεγνώνει γρήγορα, τότε καλύψτε το μόσχευμα και το γλαστράκι με ένα λεπτό πλαστικό σελοφάν το οποίο θα κρατάει την υγρασία εσωτερικά. Με λίγη τύχη το μόσχευμα τελικά θα αναπτύξει τις δικές του ρίζες και ένα νέο φυτό θα έχει γεννηθεί.
Με δεδομένο ότι η λήψη του μοσχεύματος έγινε όταν το φυτό βρισκόταν σε ανενεργή κατάσταση, μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες μέχρι να “ξυπνήσει”. Μην αποθαρρυνθείτε από την φαινομενική έλλειψη εξέλιξης στο μόσχευμά σας. Αν οι οφθαλμοί αρχίσουν να ανοίγουν και να γίνονται πράσινοι, τότε θα καταλάβετε ότι το φυτό σας ευημερεί, ακόμη και αν δεν έχει ακόμα αναπτύξει ρίζες.
Αν δεν δείτε καμία διαφορά μετά από περίπου 2 μήνες, τότε αφαιρέστε την ξανθιά τύρφη και δείτε αν έχουν ξεκινήσει κάποιες ρίζες. Η διαδικασία χρειάζεται μεγάλη προσοχή αφού μπορεί να σπάσετε τις νέες ρίζες, καταστρέφοντας έτσι το μόσχευμα.
Επειδή δεν ριζώνουν άμεσα όλα τα μοσχεύματα, είναι πιθανόν να απαιτηθούν αρκετές προσπάθειες εκ μέρους σας.

Φυτέψτε το Νέο Φυτό

Μόλις βεβαιωθείτε ότι το μόσχευμα έχει βγάλει ρίζες, μπορείτε να το μεταφέρετε σε μεγαλύτερη γλάστρα με κανονικό χώμα. Δεν πρέπει να προσπαθήσετε να βγάλετε το φυτό από την ξανθιά τύρφη, αλλά απλά να το μεταφέρετε στην καινούρια γλάστρα μαζί με μια μπάλα ξανθιάς τύρφης.

Μπορείτε να μεταφέρετε όλα τα νεαρά φυτά σας κατευθείαν στο ύπαιθρο αλλά αν τα κρατήσετε στη γλάστρα για ένα χρόνο, θα αναπτυχθούν καλύτερα πριν τα φυτέψετε στην τελική τους θέση. Από εκεί και πέρα, η διαχείριση του φυτού γίνεται όπως ακριβώς αν το είχατε αγοράσει από κάποιο φυτώριο.

Επιλογή Ποικιλιών

Ορισμένες ποικιλίες μπλε μούρων πολλαπλασιάζονται ευκολότερα από άλλες, ως εκ τούτου μπορεί να θέλετε να δοκιμάσετε αυτές τις συγκεκριμένες ποικιλίες ιδιαίτερα αν είστε αρχάριος σ’ αυτή τη διαδικασία. Οι ποικιλίες Patriot και Northland είναι πολύ εύκολο να ριζώσουν από μοσχεύματα, ενώ η Earliblue είναι λίγο πιο δύσκολη στη συγκεκριμένη διαδικασία. Η Spartan και η Bluecrop αναπαράγονται δύσκολα με μοσχεύματα, επομένως θα πρέπει να φροντίσετε ώστε το εγχείρημά σας να περιλαμβάνει πολλαπλά μοσχεύματα προκειμένου να επιτύχετε την ανάπτυξη ρίζας σε κάποια από αυτά.διαθέτει αρκετούς καλούς 

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
Δεν υπάρχει τίποτα πιο ψυχοφθόρο από το να βλέπετε τους θάμνους με τα μπλε μούρα σας να ξεραίνονται χωρίς προφανή λόγο. Οι ασθένειες και οι μυκητιάσεις μπορεί να αποδειχτούν πολύ ύπουλες αφού είναι πρακτικά αόρατες μέχρι το χρονικό σημείο που θα αρχίσετε να βλέπετε τα πρώτα συμπτώματα πάνω στο φυτό. Μόλις αντιληφθείτε ότι κάτι δεν πάει καλά, θα πρέπει εγκαίρως να δείτε ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα και να αντιδράσετε κατάλληλα προκειμένου να σώσετε τα φυτά σας. Υπάρχουν δεκάδες πιθανά προβλήματα που θα μπορούσαν να πλήξουν τα μπλε μούρα σας αν και κάποια προβλήματα εμφανίζονται περισσότερο συχνά από άλλα. Οι πιο συνηθισμένοι εχθροί των μπλε μούρων είναι:

Ωίδιο ( κοινώς “μπάστρα” )

Το ωίδιο είναι ένα συχνότατο πρόβλημα για κάθε φρούτο ή λαχανικό κήπου, αλλά είναι αρκετά εύκολο στην αντιμετώπισή του. Η όψη του είναι σαν μια λευκή σκόνη η οποία βρίσκεται πασπαλισμένη πάνω στα φύλλα, αλλά μερικές φορές και πάνω στους καρπούς. Αν υπάρχει έντονη παρουσία από ωίδιο πάνω στα φύλλα είναι πολύ πιθανόν αυτά να αρχίσουν να πέφτουν. Αν το ωίδιο δεν έχει εξαπλωθεί σε όλον τον θάμνο, το φυτό σας δεν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο. Τα περισσότερα μυκητοκτόνα σε μορφή σπρέη είναι σχετικά αναποτελεσματικά, οπότε ακόμα και αν τα χρησιμοποιήσετε πιθανόν να μη βοηθήσουν στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα φυτά σας.
Αφαιρέστε τα μολυσμένα φύλλα και μειώστε τα επίπεδα υγρασίας γύρω από τα φυτά σας. Μπορεί να μην είναι εφικτό να ελέγξετε τον καιρό, όμως αν ζείτε σε υγρό κλίμα, μπορείτε να βελτιώσετε τη ροή του αέρα στο φυτό με την αφαίρεση κλαδιών που δεν καρποφορούν στο εσωτερικό του θάμνου. Επίσης καλό είναι να μη φυτεύετε τους θάμνους πολύ κοντά τον έναν στον άλλο.
Τόσο σε αυτή, όσο και σε κάθε άλλη ασθένεια, θα πρέπει να καίτε ή να απαλλάσσεστε από το μολυσμένο υλικό με τον κατάλληλο υγειονομικό τρόπο. Θα πρέπει πάση θυσία να αποφεύγετε την παρουσία μολυσμένων φύλλων ή κλαδιών κοντά στον κήπο με τα μπλε μούρα ή τα άλλα καρποφόρα φυτά σας.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ:
BRIK. Ψεκάζουμε πάνω στα φύλλα κάθε 7 μέρες δύο - τρεις φορές. Βάζουμε 1ml φάρμακο σε 1 λίτρο νερό.

Βοτρύτης ( Σήψη )

Πρόκειται για ασθένεια η οποία αν αφεθεί ανεξέλεγκτη μπορεί να καταστρέψει τα φυτά σας. Αυτού του είδους η σήψη κάνει τα φύλλα και τα άνθη να φαίνονται παραμορφωμένα και τους δίνει ένα καφέ χρώμα. Αν τα μολυσμένα φύλλα δεν αφαιρεθούν, τότε σταδιακά θα αρχίσουν να αναπτύσσουν μια γκρι μούχλα σαν χνούδι. Ο βοτρύτης συνήθως επιτίθεται στα φύλλα και τα άνθη αντί για τους καρπούς, αλλά είναι προφανές ότι αν τα φυτά χάσουν τα άνθη τους από την ασθένεια, δεν θα έχετε καρποφορία.
Όπως και στις άλλες μυκητιάσεις, θα πρέπει να κόψετε προσεκτικά τα φύλλα και τα κλαδιά που παρουσιάζουν συμπτώματα. Όταν τα φυτά σας είναι σε φάση άνθισης, χρησιμοποιήστε κάποιο γενικό μυκητοκτόνο προκειμένου να μειωθούν τα κρούσματα, ιδιαίτερα εφόσον είχατε στη περιοχή σας κρούσματα βοτρύτη και στο παρελθόν.

Ανθράκωση

Τα πρώτα σημάδια αυτής της μυκητίασης είναι η ζαρωμένη εμφάνιση και τα βαθουλώματα στα μπλε μούρα. Κάνοντας μια πιο προσεκτική εξέταση θα διαπιστώσετε ότι υπάρχουν ομάδες από σπόρια επάνω στον καρπό τα οποία έχουν έντονο ροζ ή πορτοκαλί χρώμα. Ενίοτε θα βρείτε τέτοια συμπλέγματα από σπόρια σχηματισμένα επάνω στα φύλλα ή στα κλαδιά. Το τελικό στάδιο είναι ο θάνατος ολόκληρου του φυτού και η αχρήστευση όλων των καρπών που έχουν προσβληθεί.
Η αντιμετώπιση γίνεται με άμεσο κόψιμο όλου του φυτικού υλικού που έχει προσβληθεί προκειμένου να αποφευχθεί η διάδοση, ενώ τα υπόλοιπα φυτά θα πρέπει να ψεκαστούν με μυκητοκτόνο. Αν υπάρχουν πολλά φυτικά υπολείμματα (περιλαμβανομένων των σάπιων φύλλων) γύρω από τους θάμνους με τα μπλέ μούρα σας, τότε η ασθένεια θα επανεμφανιστεί και την επόμενη χρονιά. Γι' αυτό το λόγο θα πρέπει να καθαρίζετε τα σάπια φύλλα και να τα αντικαθιστάτε με νέα εφόσον τα χρησιμοποιείτε ως επίστρωμα.
Ο συγκεκριμένος μύκητας αγαπάει την υγρασία, και όπως με το ωίδιο, θα πρέπει να φροντίσετε για την επαρκή ροή αέρα τόσο μέσα από το κάθε φυτό ξεχωριστά, όσο και ανάμεσα στους θάμνους σας.

Σκωρίαση των Φύλλων

Η σκωρίαση των φύλλων δεν είναι μια ασθένεια που εμφανίζεται σε όλες τις περιοχές που καλλιεργούνται τα μπλε μούρα, αλλά είναι ένα συνηθισμένο πρόβλημα στις ανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ. Οπτικά η ασθένεια εμφανίζεται ως σκουρόχρωμες καφέ κηλίδες επάνω στα φύλλα των θάμνων των μπλε μούρων, ενώ μερικές φορές τα φύλλα εμφανίζουν μια σκούρα κιτρινωπή θαμπάδα επάνω τους. Όταν οι κηλίδες αρχίσουν να επεκτείνονται επάνω στο φύλλο αυτό σταδιακά κιτρινίζει και στη συνέχεια πέφτει.
Ο συγκεκριμένος μύκητας ζει επίσης στις κουκουναριές, έτσι αν έχετε πρόβλημα σκωρίασης δείτε αν υπάρχουν κουκουναριές στην γύρω περιοχή. Αν υπάρχουν, το πρόβλημα θα είναι πολύ πιο δύσκολο στην καταπολέμησή του. Μόλις δείτε κηλίδες να σχηματίζονται αντιμετωπίστε τες άμεσα με μυκητοκτόνα και αφαιρέστε τα προσβεβλημένα φύλλα. Τα φύλλα που πέφτουν από τους θάμνους θα πρέπει να μαζεύονται επιμελώς, αλλιώς το πρόβλημα θα συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά.

Μουμιοποίηση των Μπλε Μούρων

Αυτό αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα για τη συγκομιδή του καρπού αφού επηρεάζει τα ίδια τα μπλε μούρα πολύ περισσότερο από τις άλλες ασθένειες. Το πρώτο σημάδι εμφανίζεται συνήθως στα φύλλα του φυτού που γίνονται καφέ – αρχικά μόνο στο κεντρικό τους νεύρο. Σταδιακά το πρόβλημα επεκτείνεται σε όλο το φύλλο και θα πρέπει να ελέγχετε τα φυτά σας τακτικά προκειμένου να διαγνώσετε τέτοια συμπτώματα στο αρχικό τους στάδιο.
Στη συνέχεια προσβάλλονται τα ίδια τα μπλε μούρα, χωρίς όμως να είναι εμφανές κατά την περίοδο που ακόμα είναι πράσινα, εκτός και αν πάρετε κάποιο και το κόψετε στη μέση προκειμένου να το εξετάσετε εσωτερικά. Αν ο καρπός έχει προσβληθεί, θα δείτε μέσα στα μπλε μούρα λευκές μάζες από μύκητες. Όσο ωριμάζουν, το σχήμα των καρπών παρουσιάζει δυσμορφίες, και σύντομα τα μπλε μούρα μαραίνονται.
Θα πρέπει να μαζέψετε όλα τα πεσμένα μπλε μούρα που έχουν χτυπηθεί από τον συγκεκριμένο μύκητα και να τα καταστρέψετε κατάλληλα, διαφορετικά η ασθένεια θα κάνει την επανεμφάνισή της και την επόμενη χρονιά. Τα μυκητοκτόνα μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της άνθησης ώστε να αποτρέψουν τα μούρα από το να προσβληθούν κατά την ανάπτυξή τους.

Πηγή>http://myrtilo.gr/

Φυτό της Κρήτης που θεραπεύει τον καρκίνο σε 12 ώρες


Φυτό της Κρήτης που θεραπεύει τον καρκίνο σε 12 ώρες

Η Αρτεμισία ανήκει στα αγγειόσπερμα δικοτυλήδονα, στην οικογένεια Asteraceae (Compositae).
Υπάρχουν πολλά υποείδη και τα πιο γνωστά είναι η Artemisia annua L.  που είναι φυτό της Ασίας και η Artemisia arborescens L. που είναι φυτό της Κρήτης.
Στην πρώτη γραμμή των φυσικών μέσων για την καταπολέμηση του καρκίνου που έχουν ήδη αναπτυχθεί και επιτρέπουν στο σώμα να θεραπεύσει τον εαυτό του, είναι ένα νέο παράγωγο του φυτού αρτεμισία που είναι πολύ αποτελεσματικό.
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Life Sciences, βρέθηκε ότι η αρτεμισινίνη σε συνδυασμό με σίδηρο, μπορεί να σκοτώσει 98 % των καρκινικών κυττάρων του μαστού σε 16 ώρες. Το βότανο προκάλεσε μείωση 28 % στα κύτταρα καρκίνου του μαστού, αλλά όταν συνδυάζεται με σίδηρο, ο καρκίνος εξαφανίζεται. Ακόμα πιο ενδιαφέρον, είναι ότι τα φυσιολογικά κύτταρα δεν επηρεάζονται αρνητικά.
Η Αρτεμισίνη είναι γνωστό βότανο που χρησιμοποιείται στην κινέζικη ιατρική(Qinghaosu).
Η Αρτεμισινίνη έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν ως ένα ισχυρό αντιελονοσιακό βότανο, αλλά τώρα έχει αποδειχθεί ότι είναι χρήσιμο και κατά του καρκίνου. Στη μελέτη, όταν δίνεται ένα συμπλήρωμα σιδήρου, που συχνά συσσωρεύεται στον ιστό του μαστού, αλλά ιδιαίτερα στα καρκινικά κύτταρα, όταν δοθεί και  αρτεμισινίνη αυτή είναι πράγματι σε θέση να στοχεύει τα  «κακά» κύτταρα και να αφήνει ανέπαφα  τα «καλά».
Λαμβανόμενα μαζί (σίδηρος και αρτεμισίνη), τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι προκαλούν διαταραχή της έκφρασης του παράγοντα μεταγραφής E2F1 και συμβάλλουν στην αναστολή του κυτταρικού κύκλου των ανθρώπινων κυττάρων καρκίνου του μαστού. Ο παράγοντας μεταγραφής E2F1 αντιπροσωπεύει ένα κρίσιμο μεταγραφικό μονοπάτι με το οποίο η αρτεμισινίνη ελέγχει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.
Ο Σίδηρος συσσωρεύεται στα καρκινικά κύτταρα λόγω ειδικών υποδοχέων και βοηθάει στην κυτταρική διαίρεση, με τους υποδοχείς τρανσφερίνης. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος επειδή τα κανονικά κύτταρα έχουν πιθανόν αυτούς τους υποδοχείς, αλλά τα καρκινικά κύτταρα που έχουν σε μεγάλη αφθονία αυτούς τους υποδοχείς, μπορεί να στοχεύονταιαπό το συνδυασμό σιδήρου - αρτεμισινίνης.
Πολλές μελέτες έχουν, ήδη, διεξαχθεί για να αποδείξουν ότι το εκχύλισμα αρτεμισίας Artemisia annua L,  μπορεί να εξαλείψει αποτελεσματικά τη νόσο  παρουσία σιδήρου.
Στην πραγματικότητα, η χρήση της χρονολογείται από χιλιάδες χρόνια στην Κίνα όπου χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ελονοσίας. Όπως, και τα καρκινικά κύτταρα, το παράσιτο της ελονοσίας δεν μπορεί να ζήσει  παρουσία αρτεμισινίνης, επειδή είναι πλούσιο σε σίδηρο.

Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα από τα πολλά βότανα που έχουν βρεθεί ότι προκαλούν απόπτωση των καρκινικών κυττάρων.
Διαβάστε, επίσης,
Επειδή το βότανο Αρτεμισία είναι δύσκολο να βρεθεί, οι εταιρείες βιοτεχνολογίας θα παράγουν συνθετικά αυτό το φαρμακευτικό φυτό...

Αν το βότανο μπορεί να διατηρήσει την ποιότητα ζωής υπάρχει μεγάλη προοπτική να βοηθήσει τους ασθενείς με καρκίνο και να τους θεραπεύσει...

Χαρακτηριστικά της Αρτεμισίας
Είναι πολυετής θάμνος σαν φτέρη με φωτεινά κίτρινα άνθη, και μυρωδιά καμφοράς.
Στην Κρήτη η Αρτεμισία ονομάζεται αψιθιά ή πισιδιά, Artemisia arborescens L. και είναι πολυετής θάμνος αρωματικός, πικρός, καλυμμένος με ασημόλευκο χνούδι. Οι βλαστοί του είναι 50-100 εκ. Τα φύλλα πτερόλοβα με λοβούς στενούς, στρογυλλεμένους στην άκρη. Κεφάλια στρογγυλωπά, 6-7 χιλ. που σχηματίζουν μεγάλες πολύανθες φόβες.
Η Αρτεμισία ζει σε χαμηλό υψόμετρο, σε άκρες δρόμων και σε χέρσους αγρούς.
Θεραπευτικές χρήσεις της Αρτεμισίας
Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική  η Artemisia annua  είναι ένα βότανο που χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως θεραπεία πυρετού.  Έχει παραχθεί ημισυνθετικά ως ανθελονοσιακό φάρμακο. Ο προτεινόμενος μηχανισμός δράσης της αρτεμισινίνης περιλαμβάνει τη διάσπαση των γεφυρών ενδοπεροξειδίου του σιδήρου, που παράγουν ελεύθερες ρίζες, οι οποίες προκαλούν οξειδωτικό στρες στα κύτταρα του παρασίτου. Η ελονοσία προκαλείται από το Plasmodium falciparum  (κυρίως), που κατοικεί σε μεγάλο βαθμό στα ερυθρά αιμοσφαίρια που περιέχουν σίδηρο αίμης.

Η Αρτεμισία στη θεραπεία του καρκίνου

Η αρτεμισινίνη αντιδρά με σίδηρο για να σχηματίσει ελεύθερες ρίζες που σκοτώνουν τα κύτταρα. Δεδομένου ότι τα καρκινικά κύτταρα προσλαμβάνουν μεγαλύτερη ποσότητα σιδήρου από ό, τι τα φυσιολογικά κύτταρα, είναι πιο ευαίσθητα στην τοξική επίδραση της αρτεμισινίνης. Μπορούν ομοιοπολικά συνδεδεμένα προς την αρτεμισινίνη σιδήρου να μεταφέρουν την γλυκοπρωτεΐνη του πλάσματος την τρανσφερίνη. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η holotransferrin - tagged αρτεμισινίνη, είναι πολύ ισχυρή και εκλεκτική στη θανάτωση των καρκινικών κυττάρων. Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την αγγειογένεση και την έκφραση του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα σε ορισμένες καλλιέργειες ιστών. Έτσι, είναι μια αποτελεσματική  θεραπεία του καρκίνου.
Η μελέτη των επιστημόνων δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Life Sciences, και είναι άκρως ενθαρρυντική για τη μάχη και την καταπολέμηση του καρκίνου. Αρχικά οι επιστήμονες χορήγησαν αρτεμισινίνη από την αψιθιά και διαπίστωσαν ότι υπήρχε μείωση των καρκινικών κυττάρων κατά 30%. Στη συνέχεια η θεραπεία συνδυάστηκε με σίδηρο και τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά. Το 98% των καρκινικών κυττάρων είχε εξαφανιστεί μέσα σε 16 ώρες και το σπουδαιότερο, τα υγιή κύτταρα δεν είχαν επηρεαστεί καθόλου.
Οι θεραπευτικές ιδιότητες της αψιθιάς δεν είναι προσφάτως γνωστές. Στην αρχαία Ελλάδα τη χρησιμοποιούσαν ευρέως, ενώ έχει διαπιστωθεί επίσης και χρησιμοποιείται κατά της ελονοσίας, σε περιπτώσεις κατάθλιψης και στην έμμηνο ρύση (την εξομαλύνει). Επίσης, χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση του διαβήτη.
Με απόσταξη των φύλλων και των ανθέων συλλέγεται ένα λάδι ανθελμινθικό, τονωτικό, εφιδρωτικό, αντισηπτικό, ανικαρκινικό και αντιπυρετικό.
Πολλοί ήταν εκείνοι που παραδόθηκαν στη σαγήνη του και το ύμνησαν (Edouard Manet, Charles Baudelaire, Paul Gauugin, Tolouse Lautrec, Van Gog). Λέγεται μάλιστα ότι ο Van Gog τρελλάθηκε από τον αψεντισμό.

Συνταγές για την αψιθιά
-Τα αποξηραμένα άνθη, σε αφέψημα, τρία φλιτζάνια την ημέρα, για διούρηση, για τους κολικούς νεφρών, την αμμηνόρροια, τις στομαχικές διαταραχές και τον πυρετό.
-Για την υδρωπικία 18-30 γραμμάρια σκόνης από αποξηραμένη αψιθιά σε ένα λίτρο νερό, ανά ένα ποτήρι την ημέρα.
-Μια φούχτα φύλλα σε ένα λίτρο άσπρο κρασί για δύο εβδομάδες δίνει ρόφημα ικανό να διεγείρει την όρεξη (ένα ποτήρι του λικέρ τη μέρα, πριν το γεύμα, για τρεις ημέρες, όχι παραπάνω).
-Το ίδιο ρόφημα μετά το γεύμα αναδεικνύεται ευστόμαχο, ενώ το πρωί, πριν το πρόγευμα, είναι αποτελεσματικό για αυτούς που υποφέρουν από σκώληκες εντέρων (ταινία, ασκαρίδες, οξύουρους, σχιστοσωμίαση).
-Για τον καρκίνο δίνονται όλες οι ανωτέρω συνταγές μαζί με συμπλήρωμα σιδήρου 2-3 φορές την ημέρα.

Η Αρτεμισινίνη δεν είναι διαλυτή στο νερό, ως εκ τούτου, το τσάι Artemisia annuaθεωρείται ότι δεν περιέχει φαρμακολογικά σημαντικές ποσότητες artemesinin. Το ζεστό νερό (85°C), και όχι βραστό νερό, θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την παρασκευή του τσαγιού.
Η αψιθιά χρησιμοποιείται, επίσης, στην παρασκευή χρωμάτων και στον αρωματισμό διαφόρων ποτών.
Προσοχή! Απαγορεύεται στις θηλάζουσες, στις εγκυμονούσες γιατί διεγείρει τη μήτρα, στους νευρικούς και ευέξαπτους, όπως, επίσης, και αυτούς που υποφέρουν από στοματικές και γαστρεντερικές παθήσεις. Το πλούσιο αιθέριο έλαιό του, εάν γίνει κατάχρηση, μπορεί να προκαλέσει νευρικές διαταραχές

Ήδη η φαρμακευτική εταιρία Sanofi, έχει ξεκινήσει την παραγγελία 60 τόνων αρτεμισινίνης το χρόνο, και σύντομα υπάρχει αισιοδοξία ότι ένα όπλο στη μάχη κατά του καρκίνου θα προστεθεί στη φαρέτρα των επιστημόνων.
Τα ημισυνθετικά παράγωγα αρτεμισινίνης:
  •     Artesunate (υδατοδιαλυτή: για στοματική, πρωκτική, ενδομυϊκή ή ενδοφλέβια χρήση)
  •     Artemether (λιποδιαλυτή: για στοματική, πρωκτική ή ενδομυϊκή χρήση)
  •     Dihydroartemisinin
  •     Artelinic οξύ
  •     Artemotil
Η αρτεμισίνη δεν χρησιμοποιείται για την προφύλαξη της ελονοσίας (πρόληψη), λόγω της εξαιρετικά σύντομης δραστηριότητας (χρόνος ημιζωής ) του φαρμάκου. Για να είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να χορηγείται πολλές φορές κάθε μέρα.
Τα παράγωγα αρτεμισινίνης έχουν ημιζωή της τάξης της μιας ώρας, γι' αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται, συχνά.
Διαβάστε, επίσης,
www.emedi.gr

Κυριακή 22 Μαρτίου 2015

Η στάχτη από ξύλα στο οικολογικό αγροτικό νοικοκυριό



Δρ Βαγγέλης 
Α. Μπούρμπος*
Ως στάχτη από ξύλα θεωρείται το υπόλοιπο από την πλήρη καύση φυτικών τμημάτων. Στην εργασία αυτή με τον όρο «στάχτη» εννοείται το κατάλοιπο αυτό. Για την οικολογική γεωργία η στάχτη πρέπει να προέρχεται από ξύλα που δεν έχουν υποστεί καμία επεξεργασία με ουσίες, που η χρήση τους είναι απαγορευμένη για το αγροδιατροφικό αυτό σύστημα.
Υπάρχουν σήμερα τρεις τύποι στάχτης. Η «ιπτάμενη», το κατάλοιπο από την πλήρη καύση των ξύλων και το μίγμα τους. Η «ιπτάμενη» στάχτη με διάμετρο σωματιδίων μεταξύ των 0.002 – 500 μm (μικρομέτρων), αν δεν λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα, αποτελεί σοβαρό ρύπο για την ατμόσφαιρα της περιοχής στην οποία παράγεται.
Βέβαια για τη συμβατική γεωργία η στάχτη δεν είναι παρά ένα προβληματικό άχρηστο υλικό, ένα σκουπίδι. Η απαξίωση αυτή έδωσε τροφή για τη διατύπωση μιας σειράς από λαϊκά αποφθέγματα, δηλωτικά του ξεγελάσματος και της παραπλάνησης για κάποιο γεγονός ή συμβάν «του έριξε στάχτη στα μάτια» ή της πλήρους αδιαφορίας με τον αναδιπλασιασμό ομώνυμων περίπου λέξεων «Στάχτη και μπούρμπερη», «στάχτη και μπούρμπερη να γίνουν όλα» ή της πλήρους καταστροφής «έγιναν όλα στάχτη», «πέρασε η φωτιά. Καπνός, στάχτη και μουτζούρες θα αφήσει» ή της κατάρας «στάχτη και μπούρμπερη να γίνεις», «που να γίνετε μπούρμπερη στάχτη», «στάχτη να γίνεις» και «στάχτη στο κονάκι» ή της ασημότητας, της ευτέλειας, της αναποτελεσματικότητας, της εκδικητικότητας «Μέχρι να βγάλεις το άχτι τα έκαμες στάχτη», του «διαλοστέλματος» «Αϊ στο σταχτόβολο» και της υπέρμετρης φιλαυτίας «από τη γκαστριά της φωτιάς μόνο στάχτη μένει», «με τον αφορισμό έγινε και η στάχτη καπότα», «της κακοεργούς το αδράχτι όλη νύχτα μεσ’ τη στάχτη» και «όποιος καυχιέται από νωρίς στη στάχτη ξημερώνει».
Αυτό το άσημο και ευτελές υλικό δεν ξέφυγε από τη λαϊκή μούσα. Στα σατυρικά κάλαντα στη στιχομυθία του γέρου και της γριάς αναφέρονται:
«Γριά στη στάχτη κάθεται κι ο κώλος της φυσάει
κι από το πολύ το φύσημα κι από την ταραχή της,
μούσκεψε το μεσοφόρι της και εφάνη το βρακί της
Κι ο γέρος της τη ρώταγε και τη σιγορωτάει:
- Τι έφαγες βαριόμοιρη, που η κοιλιά σου επρήσθη;
- Εφαγα ξερά κουκιά και μια καυκιά ρεβίθι
και η κοιλιά μου φούσκωσε, μούγινε σαν αμπάρι
τη στάχτη μας την κατουρώ να φύγουν οι καλικατζάροι».
Σε άλλο Αιγινίτικο αποκριάτικο τραγούδι χρησιμοποιούν το συνώνυμο της στάχτης «μπούρμπερη»:
 «Βάσταγε και στα χέρια του δυο – τρία ταγαράκια,
στο ένα είχε τη μπούρμπερη, στο άλλο είχε τα βόλια».
Η στάχτη συμβολίζει τη μετάνοια και την κάθαρση. Η βεδική θεά της φωτιάς Agni χρησιμοποιούσε τη στάχτη για τον εξαγνισμό των ψυχών. Την πρωτοχρονιά, που ήταν τον Μάρτιο, οι Ρωμαίοι λουζόταν με στάχτη για να υποδεχτούν το νέο έτος. Η τέταρτη μέρα της Σαρακοστής στην καθολική θρησκεία είναι γνωστή ως ημέρα της στάχτης. Η στάχτη από κλαδιά από το προηγούμενο έτος χρησιμοποιείται για το σταύρωμα στο μέτωπο. Η Vibhuti είναι ιερή στάχτη από τη φωτιά θυσίας στο ινδουιστή θεό Σίβα. Εχει θεραπευτικές και θαυματουργές ιδιότητες.
Η αξιοποίηση και η επαναχρησιμοποίηση υλικών, που για τη συμβατική γεωργία θεωρείται έργο επουσιώδες, αποτελούν για το οικολογικό αγροδιατροφικό σύστημα βασική προτεραιότητα. Κι αυτό γιατί κατά κανόνα η οικολογική γεωργία αρκείται στις υπάρχουσες στο αγροτικό νοικοκυριό δυνατότητες και μέσα και μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις προσφεύγει στις ξένες εισροές.
Η στάχτη, λοιπόν, από την πρώτη στιγμή της ιστορίας του ανθρώπου διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο τόσο στην εξέλιξη της κοινωνίας, όσο και στην «τροφό απασών των τεχνών» γεωργία. Πράγματι τα αγροτικά νοικοκυριά διαπίστωναν χρόνο με τη χρόνο την πολλαπλή χρησιμότητα της στάχτης από ξύλα. Στην αρχή αποτελούσε το βασικό μέσο διατήρησης της πολύτιμης για τον πρωτόγονο άνθρωπο φωτιάς. Αυτή η ιδιότητα έδωσε γένεση στις λαϊκές ρήσεις «στη στάχτη κρύβεται η φωτιά», «η στάχτη τρώει τη φωτιά και η στάχτη τη φυλάει», «τα σκεπασμένα κάρβουνα βαστούν ζεστή τη στάχτη».
Στη συνέχεια η στάχτη θα αποτελέσει πολύτιμο υλικό για κάθε αγροτικό νοικοκυριό και θα βρει πολλές εφαρμογές, τόσο στο σπίτι όσο και στις διάφορες καλλιέργειες.
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ
Στην οικολογική, αλλά και στο ρεύμα της τη βιοδυναμική γεωργία, η στάχτη βρίσκει ευρεία εφαρμογή. Χρησιμοποιείται ως λίπασμα, ως βελτιωτικό της μηχανικής σύστασης και ως διορθωτικό της οξύτητας του εδάφους και ως φυτοπροστατευτικό προϊόν.
Τα κέντρα παραγωγής βιοενέργειας, εφόσον η βιομάζα που χρησιμοποιούν παράγεται οικολογικά αποτελούν σοβαρές πηγές διασφάλισης στάχτης. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πως σύμφωνα με το Περιφερειακό Εργαστήριο Αναλύσεων και Ερευνας της Aisne (LDAR) το 2010 παράχθηκαν 1.500.000 τόνοι στάχτης. Γενικά ένας τόνος ξηρού ξύλου καιόμενος σε μία θερμοκρασία 766 – 1046ο C αποδίδει 0.08 – 0.20 m3 (κυβικά μέτρα). Γενικά η μέση απόδοση των ξύλων σε στάχτη κυμαίνεται στο 6 – 10%. Οταν η καύση των ξύλων δεν είναι πλήρης, τότε η στάχτη εμπεριέχει σε υψηλή συγκέντρωση άνθρακα, που μπορεί να φτάσει μέχρι και 60%. Στην περίπτωση της τέλειας καύσης το ποσοστό αυτό κυμαίνεται στο 10%.
Η χημική σύνθεση της στάχτης εξαρτάται από πολλές παραμέτρους. Το φυτικό είδος που καίγεται, το τμήμα του φυτού, τη φύση του εδάφους, τη θερμοκρασία καύσης και την περίοδο του έτους που έχει συλλεγεί το ξύλο. Οι στάχτες από τα δασικά είδη είναι πλούσιες σε Κάλιο (K), ενώ εκείνες των ετησίων φυτών σε Πυρίτιο (Si). Στη φλούδα και στα φύλλα η ποσοτική παρουσία των συστατικών της στάχτης είναι μεγαλύτερη. Οι βραχίονες έχουν περισσότερα συστατικά από τον κορμό, ο οποίος με τη σειρά του είναι πλουσιότερος σε σύγκριση με τη ρίζα. Το ξύλο που κόβεται το καλοκαίρι δίνει στάχτη πλουσιότερη σε Κάλιο και Φώσφορο (P). Η καύση σε χαμηλή θερμοκρασία δίνει στάχτη πλουσιότερη σε στοιχεία και επομένως καλλίτερης ποιότητας. Τα σκληρά ξύλα αποδίδουν περισσότερη στάχτη από τα μαλακά (κωνοφόρα). Τα οπωροφόρα δέντρα δίνουν περισσότερη στάχτη από τα κωνοφόρα.
Γενικά η στάχτη εισφέρει στο έδαφος στο οποίο εφαρμόζεται Ασβέστιο (Ca), Κάλιο, Φώσφορο, Μαγνήσιο (Mg), Θείο (S), Νάτριο (Na) και Πυρίτιο καθώς και άλλα ιχνοστοιχεία όπως Χαλκό (Cu), Σίδηρο (Fe),Ψευδάργυρο (Zn), Βόριο (B), Κοβάλτιο (Ko), Μολυβδαίνιο (Mo), Νικέλιο (Ni), Βάριο (Ba), Αλουμίνιο (Al) και Μαγγάνιο (mn). Δεν περιέχει παρά μόνο ίχνη Αζώτου (N). Γι’ αυτό στην οικολογική γεωργία η προσθήκη στάχτης συνδυάζεται με τη χλωρή λίπανση ψυχανθών ή με κομποστοποιημένη κοπριά. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να περιέχει και Χλώριο (Cl). Είναι κατανοητό πως όλες οι στάχτες δεν μπορούν να περιέχουν όλα τα παραπάνω αναφερθέντα στοιχεία. Για τον λόγο αυτό στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές χημικές αναλύσεις της στάχτης που δείχνουν μεγάλη διαφορά. Για παράδειγμα η στάχτη της ερυθρελάτης περιέχει 1.4 % Φώσφορο, 4.3 Κάλιο, 36.1 Ασβέστιο, 2.5 Μαγνήσιο και 0.19 Θείο. Ανιχνεύονται επίσης τα ιχνοστοιχεία Ψευδάργυρος 69.5 mg/Kg (χιλιοστόγραμμα/κιλό), Μόλυβδος 10.7, Νικέλιο 25.9, Χαλκός 79.5 Κάδμιο < 0.4, Χρώμιο (Cr) 17,9 και Μαγγάνιο 30400. Στη στάχτη του πεύκου διαπιστώνεται η παρουσία 0.7% Φωσφόρου, 4.3 Καλίου, 15.0 Ασβεστίου, 1.7 Μαγνησίου και 0.06 θείου. Περιέχει επίσης 279 mg/Kg Ψευδάργυρο, 34 Μόλυβδο, 26 Νικέλιο, 34 Χαλκό, 0.26 Κάδμιο, 47 Χρώμιο και 10000 Μαγγάνιο. Στα σιτηρά η στάχτη εμπεριέχει 4.9 % Φώσφορο, 9.0 Κάλιο και 3.0 Μαγνήσιο και Θείο, 190 mg/Kg Ψευδάργυρο, 15 Μόλυβδο, 36 Νικέλιο, 93 Χαλκό, <0.5 Κάδμιο, 61 Χρώμιο και 2800 Μαγγάνιο. 100 Kg (κιλά) στάχτης αποδίδουν κατά μέσο όρο σε 1 στρέμμα 17,4 Kg Ασβέστιο, 5,2 Κάλιο, 3,5 Μαγνήσιο καιν 3,1 Φώσφορο εκφραζόμενα σε CaO, Κ2Ο, MgO και P2O5 αντίστοιχα. Η προσθήκη 100 – 200 κιλών στάχτης στο στρέμμα καλύπτει τις ανάγκες των φυτών σε Κάλιο, Φώσφορο και Μαγνήσιο για 2 τουλάχιστον χρόνια.
Αν το έδαφος, στο οποίο αναπτύχθηκαν τα φυτά, που το ξύλο τους κάηκε, περιείχε βαριά μέταλλα όπως Κάδμιο (Cd) ή Χρώμιο ή Μόλυβδο (Pb) η στάχτη αυτή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην οικολογική γεωργία. Ιδιαίτερα για το Κάδμιο, η συγκέντρωση στη στάχτη δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 46 mg/Kg. Ανώτατα όρια υπάρχουν επίσης και για τον Ψευδάργυρο (5000 mg/Kg) και το διαλυτό σε ζεστό νερό Βόριο (43 mg/Kg). Η υγρασία της στάχτης δεν πρέπει να ξεπερνάει το 1%.
 Η οξύτητα της στάχτης είναι κατά κανόνα μεγαλύτερη του 10. Συνήθως η τιμή αυτή είναι γύρω στο 12,5. Τη βασική αντίδραση της στάχτης αποδίδουν τα οξείδια CaO, K2O, MgO, Na2O, Al2O3, Fe2O3, MgO, MnO, P2 O5, SiO 2, Na2CO3 και NaHCO3. Η ισοδυναμία της στάχτης με το CaCO3 ποικίλει από 5 – 50%.
Η στάχτη χρησιμοποιούνταν κατά την αρχαιότητα σε μεγάλο βαθμό για τη λίπανση των καλλιεργειών. Πριν έλθει στο γεωργικό προσκήνιο η στοιχειακή λίπανση του Justus von Liebig η κοπριά και η στάχτη ήταν τα βασικά υλικά για τη λίπανση των καλλιεργειών. Η οικολογική γεωργία που έχει σήμερα δεθεί στο άρμα της επιστήμης και κατάφερε να φέρει στην πράξη πολλά μυστικά της φύσης έχει αναδείξει σε μεγάλο βαθμό την αξία της στάχτης ως λίπασμα. Μια γαλλική παροιμία λέει πως «όποιος σπέρνει Κάλιο συγκομίζει ποσότητα». Το Κάλιο δεν ευνοεί τη βλάστηση, αλλά την ανθοφορία και την καρποφορία. Κι αυτό «καταφέρνει» η στάχτη για τα τεύτλα, τα φασόλια, την πατάτα και τα σιτηρά που έχουν μεγάλη απαίτηση σε Κάλιο. Στην Αλμπέρτα για παράδειγμα χρησιμοποιούνται σε ετήσια βάση 170.000 τόνοι στάχτης για τις καλλιέργειες. Η καλλίτερη εποχή για την προσθήκη της στάχτης στον λαχανόκηπο και στις γλάστρες είναι ο χειμώνας. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αμέσως από τη φωτιά. Θα πρέπει να αποθηκεύεται σε μεταλλικό δοχείο και μετά έναν μήνα να χρησιμοποιείται. Δεν συνιστάται η προσθήκη σε οξεόφιλα φυτά. Τέτοια φυτά είναι οι φτέρες, η γαρδένια, η καμέλια, το ρείκι, η καστανιά, η βελανιδιά, η γεντιανή, η αρνίκη, η αζαλέα, το ροδόδεντρο και πολλά άλλα. Πρέπει να ανακατεύεται με το χώμα. Αν τυχόν έχει πέσει στάχτη στα φύλλα θα πρέπει να ξεπλένονται. Σήμερα η στάχτη για γεωργική χρήση διατίθεται στο εμπόριο σε ειδική συσκευασία στην οποία αναγράφεται υποχρεωτικά η περιεκτικότητα σε Ασβέστιο, Κάλιο, Φώσφορο και Μαγνήσιο και ενδεχόμενα ιχνοστοιχεία. Η ενσωμάτωση της στάχτης δεν πρέπει να γίνεται σε εδάφη που απέχουν λιγότερο από 50 μέτρα από υδροφόρους ορίζοντες. Δεν επιτρέπεται επίσης στα παγωμένα ή καλυπτόμενα από χιόνι εδάφη. Ακόμα συνιστάται να αποφεύγεται η εφαρμογή της με δυνατό άνεμο. Η στάχτη ενδυναμώνει τις ντομάτες, τα αμπέλια, τα φασόλια, το σπανάκι, τον αρακά, το αβοκάντο και τα σκόρδα που αγαπούν το Ασβέστιο και το Κάλιο. Συστήνεται η προσθήκη στον λάκκο κατά τη φύτευση σε ποσότητα ¼ του φλιτζανιού. Θετική αντίδραση δείχνουν και τα υδρόβια φυτά, αν προστεθεί μια κουταλιά της σούπας στάχτη στα 1.000 λίτρα νερού. Στο χωράφι πρέπει να σκορπίζεται σε λεπτό στρώμα και να παραχώνεται πολύ επιφανειακά. Για ριζοπότισμα των φυτών παρασκευάζεται ειδικό «σταχτόγαλα» με την προσθήκη 1 κιλού στάχτης σε ανάλογη ποσότητα, ώστε να γίνει γάλα, ποσότητα νερού. Γενικά η ποσότητα της στάχτης που χρησιμοποιείται για λίπασμα κυμαίνεται από 70 – 100 g/m2.
Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής πως η στάχτη είναι ένα από τα καλύτερα υλικά για τη διόρθωση της οξύτητας του εδάφους. Οταν η οξύτητα του εδάφους κυμαίνεται από 6.5 – 7 τα φυτά αναπτύσσονται καλύτερα και αφομοιώνουν με τον αποτελεσματικότερο τρόπο τα θρεπτικά συστατικά που υπάρχουν στο εδαφικό διάλυμα. Επιπλέον ευνοείται η ανάπτυξη της εδαφομικροχλωρίδας και πανίδας και το έδαφος γίνεται πλουσιότερο σε αφομοιώσιμα θρεπτικά συστατικά.
Η διόρθωση της οξύτητας κατά κανόνα γίνεται με τον γεωργικό ασβέστη. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως ασβεστοποίηση ή βασεοποίηση του εδάφους. Η στάχτη θεωρείται ανώτερη από τον γεωργικό ασβέστη για τη βασεοποίηση του εδάφους. Κι αυτό γιατί η στάχτη είναι πιο ευδιάλυτη στο νερό και επιταχύνει τη διαδικασία. Ενώ με το γεωργικό ασβέστη πρέπει να περάσουν 6 – 12 μήνες για να γίνει η διόρθωση με τη στάχτη δεν χρειάζεται παρά ένας μόνο μήνας. Ακόμα ο γεωργικός ασβέστης είναι πιο ακριβός και δεν έχει εκτός από το Ασβέστιο άλλα θρεπτικά συστατικά. Το πολύ αν προέρχεται από δολομίτη να περιέχει και Μαγνήσιο. Η παρουσία του γεωργικού ασβέστη στο έδαφος μπορεί να ελευθερώσει Κάλιο από τα ορυκτά της αργίλου και να προκαλέσει έκπλυση. Αντίθετα η στάχτη στην πράξη είναι χωρίς κόστος. Σε πολλές χώρες τα κέντρα βιοενέργειας παραδίνουν τη στάχτη δωρεάν στο αγρόκτημα. Η στάχτη σε αντίθεση με τον γεωργικό ασβέστη μπορεί να εφαρμοστεί με λιπασματοδιανομέα καθόλη την καλλιεργητική περίοδο. Περιέχει εκτός από το Ασβέστιο και Μαγνήσιο και πολλά άλλα μακρο και μικροστοιχεία. Από πλευράς θρεπτικών στοιχείων μπορεί να υποκαταστήσει ακόμα και την κοπριά.
Με βάση την ισοδυναμία της στάχτης με τον γεωργικό ασβέστη μπορεί κανείς να εκτιμήσει την ποσότητα σε στάχτη που πρέπει να προσθέσει. Για παράδειγμα, αν έχουμε μία στάχτη ισοδύναμη με 11% με τον γεωργικό ασβέστη, τότε για ένα πηλώδες έδαφος που χρειάζονται 0.275 τόνοι για τη διόρθωση της οξύτητας από 6.0 στο 6.5 θα χρειαστούν να προστεθούν για ένα βάθος 15 cm 2.75 τόνοι στάχτη. Κατά κανόνα τα 20 κιλά στάχτης είναι ισοδύναμα με 6 κιλά ασβεστόλιθο. Πρακτικά για την αύξηση της οξύτητας κατά 0.3 – 0.4 χρειάζονται περίπου 5 – 10 kg/100 m2 (κιλά/τετραγωνικό μέτρο), ή μια φτυαριά στα 5 m2. Για τα εδάφη με οξύτητα γύρω στα 6.5 – 7 μία ασφαλής ποσότητα στάχτης θα ήταν 110 Kg (κιλών) στο στέμμα μια φορά τον χρόνο. Στα πολύ ελαφρά εδάφη συστήνεται η ενσωμάτωση 50 – 60 στο στρέμμα, στα ελαφρά 110 – 137 και στα βαριά 142.5 – 220. Επειδή η στάχτη είναι ευδιάλυτη και αλκαλικής αντίδρασης σε μεγάλη συγκέντρωση μπορεί να δημιουργήσει υπερβολική συγκέντρωση αλάτων και μείωση της ανάπτυξης των φυτών και του μικροβιακού πληθυσμού. Ακόμα μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα τμήματα που έρχεται σε άμεση επαφή.
Η στάχτη βελτιώνει τη διαδικασία, αλλά και την ποιότητα της κομποστοποιημένης κοπριάς. Μπορεί για παράδειγμα να κρατήσει το κόμποστ σε ένα ουδέτερο περιβάλλον βοηθώντας την ανάπτυξη των μικροοργανισμών που διασπούν τα οργανικά υλικά. Πρέπει να χρησιμοποιείται στο σωρό σε στρώσεις.
Τα όξινα λιπάσματα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται με στάχτη γιατί έχουν απώλειες σε Αζωτο. Πρέπει να περάσει τουλάχιστον ένας μήνας για να εφαρμοστεί η στάχτη στα εδάφη που χρησιμοποιήθηκαν τα λιπάσματα αυτά. Δεν πρέπει να εφαρμόζεται σε εδάφη με οξύτητα πάνω από 7 ή όταν αυτά είναι πλούσια σε Κάλιο.
Η στάχτη παρουσιάζει επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην οικολογική φυτοπροστασία. Είναι άριστο αποδιωκτικό των λειμάκων (σαλιγκάρια και γυμνοσαλιγκάρια). Για τον σκοπό αυτό απλώνεται σε ζώνη πλάτους 20 cm (εκατοστών) γύρω από την αλιτάνα ή γύρω από κάθε φυτό. Συνηθίζεται επίσης για την περίπτωση και το ελαφρό στάχτωμα των βρεγμένων φυτών με «ώριμη» (παλιά) στάχτη. Δρα επίσης αποδιωκτικά και για άλλα έντομα καθώς και για τα μυρμήγκια και τα ποντίκια. Η ρίψη στάχτης σε μια μυρμηγκοφωλιά αναγκάζει τα μυρμήγκια να την εγκαταλείψουν, αφού δεν μπορούν να απομακρύνουν τη στάχτη. Ελέγχει αποτελεσματικά τις αφίδες. Το μίγμα σε ίσα μέρη στάχτης και θείου περιορίζει τις ζημιές από το ρυγχίτη της ελιάς. Το άλειμμα των κορμών των δέντρων με πάστα από στάχτη περιορίζει τη ζημιά από εχθρούς και ασθένειες. Η αποθήκευση φρούτων σε λάκκο από στάχτη τα διατηρεί φρέσκα και απρόσβλητα από εχθρούς και ασθένειες ακόμα και 100 χρόνια. Τα παλιά χρόνια χρησιμοποιούσαν τη στάχτη για τη συντήρηση των σπόρων. Αποθήκευαν τους σπόρους σε μεγάλα πήλινα δοχεία και τους κάλυπταν με παχύ στρώμα από στάχτη. Αυτό βοηθούσε στην προστασία των σπόρων από διάφορους εχθρούς και στη διατήρηση της φυτρωτικής τους ικανότητας. Επιπλέον, σύμφωνα με μια μελέτη που έγινε στη Νιγηρία, η στάχτη προκαλούσε μερική αφυδάτωση των σπόρων πράγμα που τους καθιστούσε λιγότερο επιρρεπείς στις διάφορες ασθένειες. Στη βιοδυναμική γεωργία η δυναμοποιημένη για μια ώρα στάχτη από τα ανεπιθύμητα αγριόχορτα τα ελέγχει σε ικανοποιητικό βαθμό.
Η προσθήκη στην τροφή των ορνίθων, των περιστεριών και άλλων πτηνών σκόνης από κάρβουνο ανακατεμένης με στάχτη αντιμετωπίζει την κοκκιδίωση που οφείλεται στα παθογόνα των γενών Eimeria, Isospora και Atoxoplasma.
Παλιά για να διατηρήσουν την τυροπυτιά, την αποθήκευαν μέσα σε ένα κέρατο γεμάτο με στάχτη. Το κέρατο στη συνέχεια σφραγίζονταν με κερί ή ρετσίνι ή λάσπη. Η τυροπυτιά διατηρούνταν σε άριστη κατάσταση για πολλά χρόνια.
Για την παρασκευή του περιώνυμου τυριού Morbier στη Γαλλία χρησιμοποιείται μία ενδιάμεση στρώση στάχτης από λαχανικά για να προσδίδει σ’ αυτό την επιζητούμενη φρουτώδη γεύση.
Το «στάχτωμα» των φυτών τον χειμώνα τα προστατεύει από ενδεχόμενο παγετό.
Τα γνωστά στην Ανατολή ως «αιώνια αβγά» δεν είναι τίποτα άλλο από κονσερβοποιημένα αβγά που διατηρούνταν για αρκετές εβδομάδες ή μήνες μέσα σε μίγμα από πηλό, στάχτη, αλάτι, ασβέστη και ριζόφλουδες.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
Η στάχτη, πέρα από την αγρονομική της αξία, βρίσκει ευρεία εφαρμογή από το οικολογικό αγροτικό νοικοκυριό και όχι μόνο και σε πολλές άλλες περιπτώσεις.
Αποτελεί πολύτιμο υλικό για την παρασκευή της αλισίβας γνωστής και ως σταχτόνερο ή κασταλαή (Δυτική Μακεδονία). Για την παρασκευή της αλισίβας καλό είναι να χρησιμοποιείται το βρόχινο ή απιονισμένο ή αποσταγμένο νερό, που δεν έχει πολλά αλάτια. Η στάχτη βράζεται και στη συνέχεια το διάλυμα φιλτράρεται με τη βοήθεια ενός τουλουπανιού. Δύο κούπες στάχτη σε 5 λίτρα νερό δίνουν εξαιρετικής ποιότητας σταχτόνερο. Για μικρή ποσότητα σταχτόνερου 2 – 3 κουταλιές της σούπας στάχτη για ένα μπρίκι γεμάτο με νερό είναι αρκετές. Το σταχτόνερο μετά το φιλτράρισμα φυλάσσεται σε ένα μπουκάλι για μελλοντική χρήση. Η αλισίβα έχει αλκαλική αντίδραση και χαρακτηρίζεται για την απορρυπαντική, λευκαντική, μαλακτική και απολυμαντική δράση. Ιδιαίτερα τα ασπρόρουχα παίρνουν μια λευκοκίτρινη επιθυμητή απόχρωση. Η απορρυπαντική της δράση οφείλεται στο ανθρακικό κάλιο που περιέχει. Η κασταλαή χρησιμοποιούνταν πολύ συχνά για το λούσιμο, ιδιαίτερα από όσους είχαν λιπαρά μαλλιά. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν καλλίτερα αποτελέσματα, όταν μετά το λούσιμο με σταχτόνερο ξέβγαζαν τα μαλλιά με ξιδόνερο. Με το λούσιμο των μαλλιών σκοτώνονταν και οι ψείρες και οι κόνιδες. Η παράδοση λέει πως το συχνό πλύσιμο με αλισίβα και ξιδόνερο διατηρεί αγέραστο και χωρίς ρυτίδες το πρόσωπο. Συστήνονταν και για τον καθαρισμό του εντέρου από διάφορους ανθρωποπαθογόνους μικροοργανισμούς. Η αλισίβα σε συνδυασμό με χειροποίητο σαπούνι δρα απολυμαντικά και επουλωτικά στις πληγές. Στην περίπτωση αυτή διαλύεται μικρή ποσότητα χειροποίητου σαπουνιού μέσα στην αλισίβα και πλένεται με το διάλυμα αυτό η πληγή.
Η στάχτη βρίσκει επίσης εφαρμογή στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική. Είναι πολύ συνηθισμένη η χρήση της στο «σβήσιμο» του μούστου που προορίζεται για την παρασκευή της μουσταλευριάς, στα μελομακάρονα και στο ψωμί.
Υποκαθιστά τη μαγειρική σόδα. Η σόδα από στάχτη φκιάνεται αν βραστεί μίγμα από στάχτη με νερό σε ίσα μέρη. Η σκόνη που μένει μετά το βράσιμο και την εξάτμιση του νερού χρησιμοποιείται ως σόδα με εξαιρετική αποσκληρυντική του νερού δράση.
Αποτελεί πολύτιμο υλικό καθαρισμού για τη νοικοκυρά. Με ένα βρεγμένο πανί βουτημένο στη στάχτη καθαρίζονται εύκολα οι «μαυρίλες» από τις γυάλινες πόρτες του τζακιού. Ακόμα το τρίψιμο των τζαμιών με βρεγμένο και βουτημένο στη στάχτη σφουγγάρι τα κάνει πεντακάθαρα. Η πάστα από στάχτη με νερό «ξελεκιάζει» αποτελεσματικά τα έπιπλα. Η ίδια πάστα χρησιμοποιείται και για το γυάλισμα των ασημικών. Είναι πολύ καλό απορρυπαντικό για τα πατώματα, τα πιάτα και τις σκουριές των μαρμάρων. Οι φρέσκοι λεκέδες στα ρούχα εξαφανίζονται με «στάχτωμα» και με τρίψιμο με ψίχα ψωμιού μετά από 5 λεπτά.
Χρησιμοποιείται για την παρασκευή ποτάσας για σαπούνια. Για την παρασκευή της ποτάσας το βρόχινο ή απιονισμένο ή αποσταγμένο νερό διηθείται μέσα από στάχτη, οπότε και παράγεται το καυστικό Κάλιο (ΚΟΗ). Η ποιοτικά ανώτερη ποτάσα λαμβάνεται από τη στάχτη του σκληρού ξύλου των φυλλοβόλων δέντρων. Οσο περισσότερες φορές περάσει το νερό από τη στάχτη, τόσο δυνατότερη είναι η ποτάσα. Ο έλεγχος της δύναμης της ποτάσας γίνεται με ένα αβγό. Αν το αβγό επιπλέει κατά το 1/4 η ποτάσα είναι δυνατή. Για την παρασκευή του σαπουνιού η ποτάσα της στάχτης ανακατεύεται με ζωικά λίπη και με μικρή ποσότητα αλατιού. Τα σαπούνια από στάχτη είναι πιο ήπια και συνήθως σε υγρή κατάσταση. Παλιά για την παρασκευή σαπουνιών χρησιμοποιούσαν τη στάχτη της φτέρης και των φυκιών. Ο Πλίνιος αναφέρει την παρασκευή σαπουνιού από ζωικά λίπη και στάχτη και τα ονομάζει sapo. Αναφορά σαπουνιού από στάχτη κάνει και ο Γαληνός.
Θεωρείται πολύ αποτελεσματικό ψυλλοκτόνο και ψειροκτόνο για τα κατοικίδια ζώα. Εχει εξαιρετική αποδιωκτική δράση για τον σκόρο, τις κατσαρίδες και τα ποντίκια από τα σπίτια και τις αποθήκες. Συνηθίζονταν παλαιότερα το «στάχτωμα» των ρούχων για προφύλαξη από τον σκόρο. Πράγματι τα ρούχα δεν πάθαιναν καμιά ζημιά ακόμα και αν περνούσαν πολλά χρόνια.
Το τρίψιμο των δοντιών με στάχτη τα προστατεύει από διάφορες μολύνσεις και απομακρύνει την κιτρινάδα τους.
Η στάχτη απομακρύνει τη μυρουδιά της γάτας και του σκύλου, όταν χρησιμοποιηθεί μικρή ποσότητα για τρίψιμο του σώματος. Είναι καλό αποσμητικό για οποιαδήποτε δυσάρεστη μυρουδιά. Αρκεί να ριχτεί λίγη στάχτη στην πηγή της μυρουδιάς. Το μίγμα καρβουνόσκονης με στάχτη είναι πολύ αποτελεσματικό για την απόσμηση του ψυγείου.
Η φύλαξη και διατήρηση των χρυσαφικών σε θαμμένα στο χώμα πήλινα δοχεία ήταν παλαιότερα το καλύτερο θησαυροφυλάκιο. Πολλές φορές όμως οι κρύπτες αυτές ήταν άδειες, οπότε πίστευαν πως ο θησαυρός έγινε «στάχτη και κάρβουνα».
Το μίγμα από κοπανισμένα κάρβουνα με στάχτη είναι ιδανικό φίλτρο του νερού και του «θολωμένου» κρασιού. Το μίγμα αυτό χρησιμοποιείται και ως αφυγραντικό.
Πολύ συνηθισμένη ήταν και η εφαρμογή της στάχτης ως μονωτικό ήχου και θερμότητας.
Παλιά οι σιδηρουργοί για να σκληραίνει το σίδερο το έσβηναν μέσα σε ένα μίγμα από αίμα και στάχτη. Ηταν το πρώτο είδος ατσαλιού.
Ακόμα και σήμερα η στάχτη αποτελεί πολύτιμο υλικό για την κατασκευή του έγχρωμου κόκκινου και πορτοκαλόχρωμου γυαλιού.
Εχει καλύτερη αποτελεσματικότητα από το αλάτι όταν ρίχνεται στους παγωμένους δρόμους.
Ελέγχει τα φύκια στις πισίνες, όταν προστεθεί σε ποσότητα μιας κουταλιάς της σούπας σε 4.500 l (λίτρα) νερού.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Δεν είναι, ύστερα από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, τόσο άχρηστη η στάχτη, όσο θέλουν να την παρουσιάσουν ορισμένοι θιασώτες της συμβατικής γεωργίας. Ούτε μόνο μέσο βασανιστηρίων που χρησιμοποιούνταν επί Τουρκοκρατίας για τον θάνατο των κρατουμένων από ασφυξία, αφού τα πνευμόνια τους γέμιζαν με στάχτη. Πολύ περισσότερο δεν έχει μόνο λογοτεχνική αξία υποδηλωτική όλων των μειονεκτημάτων του ανθρώπινου χαρακτήρα.
Αντίθετα η στάχτη αποτελεί πολύτιμο «θησαυρό» για το οικολογικό αγροτικό νοικοκυριό. Τις αρετές αυτού του κατάλοιπου από την ολοκληρωτική καύση των ξύλων τις ανέδειξε η ολιστική μελέτη της οικολογικής γεωργίας που προσπαθεί να αξιοποιήσει με κάθε τρόπο τις εμπειρίες της παραδοσιακής καλλιέργειας και όχι μόνο. Σε άλλες χώρες ήδη η στάχτη επιζητείται από τους οικοκαλλιεργητές και αποτελεί αντικείμενο της αγοράς, στην οποία εμφανίζεται τυποποιημένη. Δεν ξέρω πόσα χρόνια θα περάσουν για να γίνει κάτι τέτοιο στην Ελλάδα.
*γεωπόνος, ερευνητής, 
οικοτοξικολόγος


Read more: http://www.haniotika-nea.gr/