Παραδοσιακή,λαική και σύγχρονη αγροτική εμπειρία και γνώση.Καλλιέργειες στο θερμοκήπιο,αγροτικά νέα και ενημέρωση,
κατασκευές στο σπίτι,καλλιεργητικά θέματα,ιστορίες και σάτυρα του χωριού,περιβάλλον,οικόσιτα,αυτάρκεια,ψάρεμα,διατροφή.
Πώς γίνεται να έχουμε ζυμωτό ψωμί, φρέσκο κι αχνιστό, κάθε μέρα; Κατά τη γνώμη και την εμπειρία μου, πανεύκολα. Ακολουθήστε τις οδηγίες μου, παρακαλώ:
Ετοιμάστε το προζύμι: Βάζετε μέσα σ’ ένα μπολ μια χούφτα αλεύρι και προσθέστε χλιαρό νερό μέχρι να πετύχετε να γίνει ένας πυκνός χυλός, σχεδόν ζυμαράκι. Σκεπάστε το μπολάκι και αφήστε το όλη τη νύχτα σε μέρος προστατευμένο και ζεστό. Την επόμενη μέρα, αφού προσθέσετε ξανά λίγο αλεύρι και χλιαρό νερό, ανακατέψτε τον πυκνό χυλό, σκεπάστε τον και τοποθετήστε τον πάλι στο ζεστό, προστατευμένο μέρος. Επαναλάβετε την ίδια διαδικασία 1 ή 2 φορές ακόμα. Αυτό το μίγμα που θα φουσκώσει την 3η ή την 4η μέρα είναι το προζύμι. Τότε είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί με τον τρόπο που περιγράφω παρακάτω.
Ζυμώστε το ψωμί με κίτρινο σκληρό αλεύρι: Σε μια λεκάνη βάλτε 2 κιλά αλεύρι¹ και προσθέστε 5 κουταλάκια του γλυκού αλάτι. Ανακατέψτε τα καλά, κάνετε στη μέση μια λακκούβα και βάλτε εκεί το προζύμι. Προσθέστε 1 λίτρο χλιαρό νερό κι αρχίστε το ζύμωμα. Καθώς ζυμώνετε, να προσθέτετε συνεχώς χλιαρό νερό – όχι καυτό, όχι κρύο. Αυτό γίνεται για να "γαλατίζεται" η ζύμη (θα την δείτε, δηλαδή, να γίνεται γαλακτώδης καθώς τη ζυμώνετε και της ρίχνετε το νερό). Ζυμώστε αρκετή ώρα για να πετύχετε μια ζύμη απαλή, αφράτη, λεία και να μην κολλάει στα χέρια σας².
Πλάστε τα καρβελάκια, βάλτε τα σε λαδωμένες φόρμες για να μην κολλήσουν όταν ψηθούν και σκεπάστε τα να φουσκώσουν. Σημειωτέον ότι το προζύμι δε φουσκώνει τόσο όσο η μαγιά. Χρειάζονται περίπου 4 ώρες (τον χειμώνα σε ζεστό μέρος) ή 3 ώρες (το καλοκαίρι σε προστατευμένο μέρος οπωσδήποτε). Αφού φουσκώσουν τα καρβελάκια, χαράξτε τα στην επιφάνεια ελαφρά μ’ ένα μαχαίρι, ψεκάστε τα με λίγο νερό, ρίξτε από πάνω σποράκια που η γεύση τους σάς αρέσει (μαυροκούκι, σουσάμι, λιναρόσπορο, καραγουέι, παπαρούνα κλπ) και ψήστε τα για περίπου 1 ώρα. Σε προθερμασμένο φούρνο και θερμοκρασία μέτρια προς δυνατή. Όταν ψηθούν, βάλτε τα στη σχάρα να κρυώσουν.
Αφού κρυώσουν τα καρβελάκια, ξεχωρίστε όσα καταναλώσετε την ίδια μέρα και βάλτε τα υπόλοιπα στην κατάψυξη σε σακουλάκια πολυμπάγκ. Κάθε φορά που χρειάζεστε ψωμί, βγάλτε ένα καρβελάκι από την κατάψυξη, αφαιρέστε το πολυμπάγκ και βάλτε το στον φούρνο κατευθείαν (όχι στον φούρνο των μικροκυμάτων). Ανάψτε τον φούρνο στους 140 βαθμούς για μισή ώρα. Μετά σβήστε τον και αφήστε το ψωμί εκεί για ένα τέταρτο ή μισή ώρα ακόμα. Το ψωμί θα είναι φρέσκο σαν να ζυμώθηκε εκείνη τη στιγμή. (Αν δεν θέλετε να κάνετε αυτή τη διαδικασία, μπορείτε να καταναλώσετε το ψωμί αφού το ξεπαγώσετε απλώς αλλά δεν θα είναι σαν φρεσκοψημένο). Πάντως, ακόμα και να μπαγιατέψει το ζυμωτό ψωμί, μπορείτε να το κόψετε σε φέτες, να το ψήσετε στην τοστιέρα, στο σχαροτήγανο ή αλλού, να το αλείψετε με σκόρδο, ρίγανη, αλάτι και να το απολαύσετε.
¹ Η ποσότητα αυτή βγάζει περίπου 8 καρβελάκια. Είναι πρακτικό και οικονομικά συμφέρον να ζυμώνετε σε λογικά διαστήματα και με βάση πάντα τις ανάγκες σας (δείτε και τις πληροφορίες για διατήρηση του ψωμιού στην κατάψυξη). Άλλωστε το σημαντικό με το προζύμι είναι ότι στην κατασκευή ψωμιού χρησιμοποιούμε όση ποσότητα αλεύρι επιθυμούμε.
² Όταν τελειώσετε το ζύμωμα, κρατήστε ένα κομμάτι ζύμης όσο περίπου ένα πορτοκάλι ώστε να το έχετε για το επόμενο ζύμωμα και να μη χρειαστεί να ξανακάνετε την ίδια χρονοβόρα διαδικασία για το προζύμι. Βάλτε το κομμάτι αυτό της ζύμης σε ένα ευρύχωρο τάπερ, αφού προηγουμένως έχετε ρίξει λίγο αλεύρι στον πάτο του. Σκεπάστε το τάπερ με το καπάκι και το περιεχόμενό κάποια στιγμή θα φουσκώσει. Τότε βάλτε το στο ψυγείο, στη συντήρηση, για την επόμενη χρήση. Αντέχει 1 ή 2 βδομάδες. Για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα βάλτε το στην κατάψυξη.
Είναι ψωμί με ιδιαίτερη γεύση και άρωμα. Σας συνιστώ να το απολαύσετε με λευκά μαλακά τυριά, με καπνιστό σολομό αλλά και για πρωινό, με βούτυρο και μαρμελάδα. Είναι όμως κι από μόνο του ένα ξεχωριστό κολατσιό.
Photo: 101cookbooks.com
Ψωμί με σοκολάτα και χαρουπάλευρο
Υλικά
1 μεγάλη κούπα αλεύρι από κριθάρι
2 μεγάλες κούπες αλεύρι από σίκαλη
3 μεγάλες κούπες αλεύρι ολικής αλέσεως
1 μκανονική κούπα νιφάδες βρώμης
1 κούπα χαρουπάλευρο
2-3 κουταλιές της σούπας σκόνη μαύρης σοκολάτας
2 κουταλιές της σούπας μαύρη ζάχαρη (όχι καστανή)
3 κουταλιές λιναρόσπορο
4 κουταλιές ηλιόσπορο
3 κουταλιές κολοκυθόσπορο
2 κουταλιές παπαρουνόσπορο
40 γραμμάρια μαγιά φρέσκια
2 κουταλάκια του γλυκού αλάτι
3 κουταλιές της σούπας σπορέλαιο
χλιαρό νερό (όσο πάρει)
Τρόπος παρασκευής
Ανακατέψτε όλα τα αλεύρια, τα σποράκια, τη σοκολάτα, το αλάτι, τη ζάχαρη μαζί και τρίψτε με τα χέρια σας το χαρουπάλευρο να διαλυθεί καλά γιατί κάνει κόμπους. Σ’ ένα μπολάκι διαλύστε τη μαγιά με λίγο χλιαρό νερό κι αφήστε τη να σταθεί 10 λεπτά. Κάντε μια γούβα στο μίγμα των αλευριών και των λοιπών υλικών και ρίξτε μέσα τη διαλυμένη μαγιά και το σπορέλαιο. Αρχίστε να ζυμώνετε σιγά-σιγά, ρίχνοντας χλιαρό νερό, μέχρι να πετύχετε μια αφράτη ζύμη (να μη κολλάει στα χέρια). Σκεπάστε τη κι αφήστε τη να φουσκώσει, περίπου 1 ώρα.
Όταν φουσκώσει, πατήστε με τα χέρια σας τη ζύμη και ζυμώστε την, για πολύ λίγο, απαλά. Στη συνέχεια πλάστε σε όποιο σχήμα θέλετε - είτε μικρά φορμάκια είτε μεγαλύτερη φόρμα - κι αφήστε τα πάλι να φουσκώσουν. Αφού ξαναφουσκώσουν, ψεκάστε με λίγο νερό και ψήστε σε μέτριο φούρνο (τα μικρά φορμάκια 30-35 λεπτά, τη μεγάλη φόρμα γύρω στα 45 λεπτά). Μη το ψήστε το ψωμί περισσότερο γιατί πρέπει να κρατάει λίγη υγρασία μέσα του.
Την επόμενη μέρα είναι πιο νόστιμο. Κρατάει αρκετές ημέρες. Διατηρείται επίσης στην κατάψυξη για πολύ καιρό. Όταν θέλετε να καταναλώσετε το κατεψυγμένο, βγάλτε το κι αφήστε το απλώς να ξεπαγώσει μόνο του, μη το βάλετε ούτε σε φούρνο ούτε στα μικροκύματα.
Στη συνταγή του ζυμωτού ψωμιού με προζύμι σας είχα προτείνει να βάζετε στη συντήρηση ή στην κατάψυξη, αναλόγως, ένα κομμάτι απ’ τη ζύμη του ψωμιού που ζυμώνετε ώστε να μην αναγκάζεστε κάθε φορά να φτιάχνετε προζύμι απ’ την αρχή.
Photo: lecuocheindispensa.blogspot.gr
Βάζετε το κομμάτι αυτό της ζύμης σε ένα ευρύχωρο τάπερ, αφού προηγουμένως έχετε ρίξει λίγο αλεύρι στον πάτο του. Σκεπάστε το τάπερ με το καπάκι και το περιεχόμενο κάποια στιγμή θα φουσκώσει. Τότε βάλτε το στο ψυγείο, στη συντήρηση, για την επόμενη χρήση.
Αντέχει μία ή δύο εβδομάδες. Για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα βάλτε το στην κατάψυξη.
Όταν θέλετε λοιπόν να ζυμώσετε, βγάλτε το κι αφήστε το να αποκτήσει τη θερμοκρασία δωματίου. Βάλτε το μετά σ’ ένα λεκανάκι και προσθέστε ένα ποτήρι χλιαρό νερό. Ανακατέψτε το ώστε να διαλυθεί σχεδόν το προζύμι και προσθέστε περίπου 2 ½ ποτήρια αλεύρι- ώσπου να πετύχετε έναν πυκνό χυλό (λίγο πιο πυκνό από το χυλό ενός κέικ).
Αφήστε το όλη τη νύχτα να φουσκώσει και μετά ζυμώστε το ψωμί με τον τρόπο ακριβώς που έχουμε πει.
Η θαυμαστή τεχνική της παρασκευής ψωμιού έχει μείνει ίδια αιώνες τώρα και αντίθετα με ό,τι θα έχετε ίσως έχετε ακούσει είναι απλούστατη. Εκείνο που απαραίτητα χρειάζεται το σωστό ψωμί δεν είναι εξοντωτικό ζύμωμα –εδώ σας δίνω και συνταγή γα ψωμί που απλά ανακατεύεται σαν κέικ. Αυτό που σίγουρα χρειάζεται πάντως το αληθινό ψωμί είναι υπομονή και χρόνο. Αφήνοντας τη ζύμη που θα φτιάξετε με προζύμι ή με ελάχιστη μαγιά να ανέβει αργά- σε κρύο περιβάλλον ή ακόμη και στο ψυγείο- θα πάρετε ψωμί γευστικό, με ψίχα που μασιέται και κρατάει για μέρες αντίθετα με τα ανούσια ελαφρότατα κατασκευάσματα των περισσότερων φούρνων, που ανεβαίνουν σε μια ώρα.
Η βασική μου συνταγή για ψωμί και αυτή που σας δίνω σήμερα, για ψωμί χωρίς ζύμωμα, θα επιτρέψει ακόμα και στους τελείως αρχάριους να φτιάξουν λαχταριστές φραντζόλες και λαγάνες, σκέτες ή εμπλουτισμένες με λαχανικά, σκόρδο ακόμα και ψάρι. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το παλιοκαιρίσιο παραδοσιακό βαρύ ψωμί που γίνεται με αλεύρι ολικής άλεσης ή με μίγμα που περιέχει και κριθάρι και σίκαλη είναι υγιεινή τροφή και χορταίνει χωρίς να παχαίνει, επειδή περιέχει σύνθετους υδατάνθρακες.
Πολλές προσπάθειες έχουν γίνει για να βρεθεί τρόπος να φτιάξουμε σωστό και γευστικό ψωμί εύκολα όμως συχνά είναι πολυδάπανες, αφού απαιτείται η αγορά πανάκριβων φούρνων ή σκευών αποκλειστικά και μόνο για το ψήσιμο ψωμιού. Η μέθοδος του Jim Lahey έρχεται να δώσει απάντηση στο πρόβλημα. Την πρωτοδιάβασα το Νοέμβρη του 2006 σε άρθρο του Mark Bittman στους Times της Νέας Υόρκης. Ο Lahey, αρτοποιός, ιδιοκτήτης του περίφημου αρτοποιείου Sullivan Street Bakery της Νέας Υόρκης, έχει βρει τον τρόπο να φτιάξει ψωμί δίχως καθόλου- μα απολύτως καθόλου- ζύμωμα και με πολύ λιγότερη μαγιά από ό,τι συνήθως, όπως θα διαπιστώσετε και στις συνταγές που ακολουθούν. Το μυστικό του είναι ο χρόνος που η ζύμη μένει για να αναπτυχθεί, καθώς και το πολύ νερό.
Η ζύμη του είναι τόσο νερουλή και κολλώδης, που και να ήθελε κανείς δεν θα μπορούσε να τη ζυμώσει.
Βάζει όλα τα υλικά μαζί και απλώς τα αφήνει σε θερμοκρασία δωματίου έως και 18 ώρες· ίσως και περισσότερο. Το ψωμί του το ψήνει σε προθερμασμένο καλά σκεύος με καπάκι, που προηγουμένως έχει κάψει στο φούρνο –τεχνική που εφαρμόζω και εγώ συχνά. Έτσι με την υγρασία που παγιδεύεται μέσα στο κλειστό και ήδη καυτό σκεύος δημιουργείται μια κριτσανιστή κόρα.
Ψωμί χωρίς ζύμωμα του Jim Lahey
Η μέθοδος Lahey, που σας την δίνω στη δική μου διασκευή, πετυχαίνει πάντα. Μη βιαστείτε! Χρειάζεται υπομονή, αφού ο χρόνος που απαιτείται για να ανέβει το ψωμί είναι υπολογίσιμος. Η δουλειά όμως είναι ελάχιστη, και το αποτέλεσμα εξαίρετο.
Για 1 καρβέλι 750 γραμμαρίων
3 φλιτζ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις και λίγο ακόμα για πασπάλισμα
¼ κουτ. γλυκού μαγιά σκόνη, στιγμής
1¼ κουτ. γλυκού αλάτι
καλαμποκάλευρο, σιμιγδάλι χοντρό ή πίτουρα- όσο χρειαστεί
Σε μεγάλη γαβάθα ανακατέψτε μαζί το αλεύρι, τη μαγιά και το αλάτι. Προσθέστε 1½ φλιτζ. νερό εμφιαλωμένο (χωρίς χλώριο) και ανακατέψτε, ώστε να παρετε μίγμα βαρύ και κολλώδες. Σκεπάστε με πλαστική μεμβράνη και αφήστε για τουλάχιστον 12 ώρες, ή καλύτερα για 18, σε θερμοκρασία ζεστού δωματίου (περίπου 21° C). Η ζύμη θα είναι έτοιμη όταν η επιφάνειά της γεμίσει φουσκάλες.
Αλευρώστε ελαφρά την επιφάνεια εργασίας και αδειάστε πάνω τη ζύμη. Πασπλαλίστε με λίγο αλεύρι και διπλώστε την 1-2 φορές χρησιμοποιώντας μεγάλη σπάτουλα. Σκεπάστε πρόχειρα με λαδωμένη πλαστική μεμβράνη και αφήστε την για 15 λεπτά.
Πασπαλίζοντας με λίγο αλεύρι, μόνο όσο χρειάζεται για να μην κολλάει η ζύμη στην επιφάνεια εργασίας ή στα χέρια σας, απλά και γρήγορα δώστε της σχήμα σφαιρικό.
Photo: thevanillabeanblog.com
Πασπαλίστε μία λαδόκολλα με μπόλικο καλαμποκάλευρο, σιμιγδάλι ή πίτουρα και ακουμπήστε πάνω τη ζύμη. Πασπαλίστε καλά από πάνω με καλαμποκάλευρο, σιμιγδάλι ή πίτουρα και σκεπάστε με λαδωμένη πλαστική μεμβράνη. Αφήστε να "ανέβει" 2 ώρες ακόμα.
Θα πρέπει να διπλασιστεί περίπου και να μην επιστρέφει αμέσως στη θέση της όταν την πιέζετε με το δάχτυλο.
Τουλάχιστον 30 λεπτά προτού η ζύμη να είναι έτοιμη, προθερμάνετε το φούρνο στους 230°C, βάζοντας μέσα και βαθύ ταψί με καπάκι που να χωράει τη ζύμη (μαντεμένιο Creuset, εμαγiέ, πυρέξ ή κεραμικό).
Όταν η ζύμη είναι έτοιμη, προσεχτικά βγάλτε το καυτό σκεύος από το φούρνο.
Βγάλτε την πλαστική μεμβράνη και τοποθετήστε νέα κόλλα λαδόχαρτο πάνω από τη ζύμη, αναποδογυρίζοντας πάνω σε αυτή τη ζύμη, ώστε να βρίσκεται τώρα το ψωμί στο λαδόχαρτο με την ένωση προς τα πάνω. Μεταφέρετε με το λαδόχαρτο τη ζύμη μέσα στο καυτό ταψί και ανακινήστε λίγο για να πάει στη θέση της (αν έχει άσχημη εμφάνιση, μην ανησυχείτε, θα στρώσει στο ψήσιμο).
Σκεπάστε το σκεύος και ψήστε για 30 λεπτά. Ξεσκεπάστε και ψήστε άλλα 25 με 30 λεπτά, να ροδίσει καλά.
(Η θερμοκρασία στο κέντρο του ψωμιού πρέπει να φτάσει τους 99°C -ελέγξτε με θερμόμετρο κρέατος.)
Κλείστε τον φούρνο, βγάλτε το ψωμί από το ταψί και ακουμπήστε το στη σχάρα του φούρνου, κρατώντας την πόρτα λίγο ανοιχτή (με ξύλινη κουτάλα) για 10 λεπτά. Βγάλτε από το φούρνο το ψωμί και αφήστε το πάνω σε σχάρα, να κρυώσει τελείως, προτού να κόψετε.
Ψωμί χωρίς ζύμωμα, στα γρήγορα
*Η βιαστική εκδοχή της πιο πάνω συνταγής αλλά με περισσότερη μαγιά
Για μία φρατζόλα μεγάλη
3 φλιτζ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
75 γραμμ. (½ φακελάκι) μαγιά στιγμής σε σκόνη
1½ κουτ. γλυκού αλάτι
ελαιόλαδο (όσο χρειαστεί)
Σε μεγάλη γαβάθα ανακατέψτε μαζί το αλεύρι, τη μαγιά και το αλάτι. Προσθέστε 1½ φλιτζ. νερό εμφιαλωμένο (χωρίς χλώριο) και ανακατέψτε μέχρι να παρετε μίγμα βαρύ και κολλώδες. Σκεπάστε με πλαστική μεμβράνη και αφήστε για 4 ώρες σε θερμοκρασία ζεστού δωματίου (περίπου 21° C).
Λαδώστε ελαφρά την επιφάνεια εργασίας και ακουμπήστε πάνω τη ζύμη. Διπλώστε τη 1-2 φορές με μεγάλη σπάτουλα, δώστε της σχήμα σφαιρικό και μεταφέρετέ την σε καλά αλευρωμένο λαδόχαρτο, που θα τοποθετήσετε πάνω σε ελαφριά επιφάνεια κοπής ή σε λαμαρίνα.
Photo: thevanillabeanblog.com
Σκεπάστε πρόχειρα με λαδωμένη πλαστική μεμβράνη και αφήστε την για 30 λεπτά ή περισσότερο, να διπλασιαστεί σχεδόν.
Τουλάχιστον 30 λεπτά προτού η ζύμη να είναι έτοιμη, προθερμάνετε το φούρνο στους 230°C βάζοντας μέσα ένα βαθύ ταψί με καπάκι που να χωράει τη ζύμη (μαντεμένιο, εμαγέ, πυρέξ ή κεραμικό).
Όταν η ζύμη είναι έτοιμη, προσεχτικά βγάλτε το σκεύος από το φούρνο. Βγάλτε την πλαστική μεμβράνη και τοποθετήστε νέα κόλλα λαδόχαρτο από πάνω, αναποδογυρίζοντας πάνω σε αυτό τη λαμαρίνα με τη ζύμη, ώστε να βρίσκεται τώρα στο νέο λαδόχαρτο με την ένωση προς τα πάνω. Μεταφέρετε με το λαδόχαρτο τη ζύμη στο καυτό ταψί και ανακινήστε λίγο, να πάει στη θέση της (αν έχει άσχημη εμφάνιση, θα στρώσει στο ψήσιμο).
Σκεπάστε το σκεύος και ψήστε για 30 λεπτά. Ξεσκεπάστε και ψήστε άλλα 25 με 30 λεπτά, να ροδίσει καλά. Βγάλτε και ακουμπήστε το σε σχάρα να κρυώσει.
Ψωμί ολικής χωρίς ζύμωμα, στα γρήγορα
Για 1 φρατζόλα
2 φλιτζ. αλεύρι ολικής άλεσης
½ φλιτζ. αλεύρι σίκαλης ή κριθαρένιο
½ φλιτζ. καλαμποκάλευρο κίτρινο
1 κουτ. γλυκού μαγιά σκόνη στιγμής
1½ κουτ. γλυκού αλάτι
ελαιόλαδο (όσο χρειαστεί)
Σε μεγάλη γαβάθα ανακατέψτε μαζί τα αλεύρια, τη μαγιά και το αλάτι. Προσθέστε 1½ φλιτζ. νερό εμφιαλωμένο (χωρίς χλώριο) και ανακατέψτε, να παρετε μίγμα βαρύ και κολλώδες. Σκεπάστε με πλαστική μεμβράνη και αφήστε για 4 ώρες σε θερμοκρασία ζεστού δωματίου (περίπου 21° C).
Στρώστε με λαδόχαρτο φόρμα για κέικ (περίπου 20 x 23 x 10).
Λαδώστε ελαφρά τα χέρια και με τη βοήθεια μεγάλης σπάτουλας, δώστε στη ζύμη το σχήμα φρατζόλας- περίπου στο μέγεθος της φόρμας- και τοποθετήστε την στη φόρμα που στρώσατε με λαδόχαρτο. Αλείψτε από πάνω με λίγο ελαιόλαδο, σκεπάστε με πλαστική μεμβράνη και αφήστε 1 ώρα ακόμη.
Προθερμάνετε το φούρνο στους 200° C και ψήστε για 45 λεπτά χαμηλώνοντας στους 180 μετά από 10 λεπτά.
Η θερμοκρασία στο κέντρο του ψωμιού πρέπει να φτάσει τους 99° C (ελέγξτε με θερμόμετρο κρέατος).
Εναλλακτικά βγάλτε τη φρατζόλα από το ταψί και τοποθετήστε την στη σχάρα του φούρνου.
Χαμηλώστε τη θερμοκρασία στους 80 βαθμούς και ψήστε 10 λεπτά ακόμη.
Ο χρόνος ετοιμασίας κυμαίνεται από 6 ως και 8 ώρες (όσο αργότερα ανέβει η ζύμη, τόσο νοστιμότερα γίνονται!). Ο συνδυασμός από διάφορα αλεύρια παίζει σημαντικό ρόλο. Μπορείτε να ετοιμάστε τη ζύμη την προηγούμενη και να την αφήσετε να ανέβει στο ψυγείο.
Ψωμάκια με ελιές (για 25-30 μικρά ψωμάκια)
2 ½ φλιτζάνια σταρένιο σκληρό αλεύρι, κατά προτίμηση Λήμνου
1 ½ φλιτζάνι αλεύρι για όλες τις χρήσεις
2 φλιτζάνια αλεύρι ολικής, ή 1 ½ φλιτζάνι ολικής και 1 φλιτζάνι κριθαρένιο
2 κουτ. γλυκού μαγιά σε σκόνη
1 ½ κουτ. γλυκού αλάτι
3 κουτ. γλυκού Χαρμάνι μυρωδικών για ψωμί* (συνταγή ακολουθεί)
½ κουτ. γλυκού πιπέρι λευκό τριμμένο (προαιρετικά)
3 φλιτζάνια ή περισσότερο εμφιαλωμένο νερό (χωρίς χλώριο!)
2 ½ φλιτζάνια ζουμερές ελιές μαύρες ή πράσινες, χωρίς κουκούτσι
2-3 κουτ. γάλα
κλωνάρια ρίγανη ή δεντρολίβανο ή σουσάμι ή μαυροκούκι
Σε μεγάλη γαβάθα βάλτε τα αλεύρια, τη μαγιά, το αλάτι, το χαρμάνι μυρωδικών και το πιπέρι, αν το χρησιμοποιείτε, και ανακατέψτε καλά με σπάτουλα. Στο κέντρο κάντε λακούβα και βάλτε και προσθέστε 3 φλιτζάνια νερό. Με τη σπάτουλα ενσωματώστε μεταφέροντας αλεύρι στα υγρά, να ανακατωθεί με το νερό. Με μίξερ του χεριού που έχει άγγιστρα ζυμώματος δουλέψτε για 3 λεπτά. Αφήστε 10 λεπτά και δουλέψτε άλλα 3-4 λεπτά ή περισσότερο, σταματώντας πότε-πότε για να αναποδογυρίσετε τη ζύμη με σπάτουλα.
Η ζύμη πρέπει να είναι ακόμα υγρή και να κολλάει ελαφρά αλλά να τραβιέται από τα τοιχώματα της γαβάθας. Αν είναι πολύ στεγνή, βάλτε λίγο νερό, αν είναι πολύ υγρή, προσθέστε επιπλέον αλεύρι για όλες τις χρήσεις. Αλευρώστε επιφάνειες εργασίας και επάνω αδειάστε τη ζύμη. Αλευρώστε τα χέρια σας και τη ζύμη και, με τις παλάμες και πλατιά σπάτουλα, δουλέψτε την διπλώνοντας, πιέζοντας, αναποδογυρίζοντας και ξαναδιπλώνοντάς την επί 2-3 λεπτά. Πρέπει να είναι λεία, ελαστική και μαλακιά.
Λαδώστε ελαφρά διαφανή ή ημιδιαφανή γαβάθα καθώς και κομμάτι πλαστικής μεμβράνης. Κάντε τη ζύμη μπάλα, μεταφέρετε στη λαδωμένη γαβάθα και σκεπάστε με τη λαδωμένη μεμβράνη. Με μολύβι σημαδέψτε εξωτερικά στη γαβάθα το επίπεδο της ζύμης, για να ελέγχετε πόσο ανεβαίνει. Αφήστε να διπλασιαστεί σε όγκο, 3-4 ώρες ή περισσότερο. (Μπορείτε να βάλετε τη γαβάθα με τη ζύμη στο ψυγείο για 1 βράδυ έως και 24 ώρες. Θα συνεχίσει να ανεβαίνει αλλά αργά. Προτού συνεχίσετε, αφήστε σε θερμοκρασία δωματίου για 30 λεπτά με 1 ώρα.)
Προθερμάνετε τον φούρνο στους 200 βαθμούς. Αδειάστε την ανεβασμένη ζύμη σε ελαφρά αλευρωμένη επιφάνεια και χωρίστε στα 3. Σκεπάστε τα δυο κομμάτια και πλατύνετε το ένα για να πάρετε παραλληλόγραμμο περίπου 30 x 20 εκ. Πασπαλίστε τις ελιές με λίγο αλεύρι και απλώστε στο μισό της ζύμης το 1/3 από τις ελιές.
Γυρίστε και διπλώστε τη ζύμη να απλώσετε τις ελιές και πιέστε με τα δάχτυλα να κολλήσει. Με τη σπάτουλα κόψτε 10-12 τριγωνικά ψωμάκια και απλώστε τα σε λαμαρίνα στρωμένη με λαδόχαρτο. Συνεχίστε με τα δύο άλλα κομμάτια ζύμη και βάλτε τα ψωμάκια σε δυo λαμαρίνες.
Αλείψτε με γάλα και βάλτε πάνω κλωνάρια μυρωδικά ή πασπαλίστε με σουσάμι ή μαυροκούκι.
Αφήστε τα ψωμάκια να ανέβουν 20-30 λεπτά και ψήστε για 25 λεπτά, αλλάζοντας τη θέση στις λαμαρίνες (την επάνω βάλτε την κάτω) αν τις ψήνετε μαζί, σε φούρνο με αέρα. Αφήστε να κρυώσουν και σερβίρετε αμέσως ή καταψύξτε μερικά για να τα σερβίρετε αργότερα.
Μίγμα μυρωδικών για ψωμί Εμπνευσμένο από τοπικές ελληνικές συνταγές
Για 1 φλιτζ. περίπου:
2/3 φλιτζ. σπόρους κόλιανδρο
3 κουτ. σούπας μαχλέπι
1 κουτ. γλυκού μαστίχα κρυσταλλική
2 κουτ. σούπας κόκκους κύμινο
Σε γουδί ή μύλο για μπαχαρικά ή καφέ τρίψτε μαζί όλα τα υλικά. Μεταφέρετε σε δοχείο, κλείστε και φυλάξτε στην κατάψυξη.
Μια ακόμα υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγήςμαρουλιών πρόκειται να λειτουργήσει στηνΙαπωνία με τη χρήση των πλέον εξελιγμένων τεχνολογιών καθιστώντας τις συμβατικές καλλιέργειες και τα θερμοκήπια απομεινάρι του παρελθόντος.
Αυτή τη φορά, η εταιρεία παραγωγής λαχανικών Spreadθα κατασκευάσει ένα εργοστάσιο μαρουλιών στο Κανσάι την επονομαζόμενη και «Πόλη της Επιστήμης».
Εκεί σε μια μονάδα με επιφάνεια 4.800 τετραγωνικά μέτρα θα παράγονται 30.000 μαρούλια κάθε μέρα.
Το εργοστάσιο, που αναμένεται να ξεκινήσει την παραγωγή λαχανικών το 2017, θα ανακυκλώνει το 98 τοις εκατό του νερού και θα βασίζεται εξ ολοκλήρου σε τεχνητό φως με τη χρήση ενεργειακά αποδοτικών λαμπτήρων LED.
Ολόκληρη η διαδικασία της καλλιέργειας θα εκτελείται αυτόματα, από τη σπορά και το πότισμα, έως την εφαρμογή λιπασμάτων και τη συγκομιδή.
Η εταιρεία πίσω από το έργο δήλωσε ότι το σχέδιό της προσφέρει μια λύση για μία πιο βιώσιμη και αποδοτική χρήση των πόρων της γεωργίας, που είναι απαραίτητη ώστε να τρέφει τον αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό.
Το μαρούλι που καλλιεργείται σε εσωτερικούς χώρους δεν επηρεάζεται από τις καιρικές μεταβολές που μπορούν να πλήξουν δραματικά άλλες καλλιέργειες.
Η παραγωγή θα μένει σταθερή ακόμα και υπό συνθήκες θύελλας, ξηρασίας ή βαρύ ψύχους, καθώς τα φυτά θα αναπτύσσονται υπό βέλτιστες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας, άρδευσης και λίπανσης.
Οι εκπρόσωποι της Spread δήλωσαν ότι η τεχνολογία ελέγχου του περιβάλλοντος καλλιέργειας που έχουν αναπτύξει, μέσω της οποίας ρυθμίζεται η χρήση νερού, ο φωτισμός και ο κλιματισμός, μπορεί να χρησιμοποιηθεί οπουδήποτε στον κόσμο.
Πρόκειται για τη φουτουριστική φάρμα εσωτερικού χώρου της εταιρείας Mirai, επιφάνειας 2320 τετρ. μέτρων, όπου παράγονται 10.000 μαρούλια κάθε μέρα, υπό το φως 17.500 λαμπτήρων LED που εκπέμπουν ένα απόκοσμο μωβ φως.
Στη φάρμα που βρίσκεται στη σεισμόπληκτη επαρχία Μιγιάγκι, η σπατάλη των πόρων παραγωγής -που στις συμβατικές καλλιέργειες μπορεί να φτάσει το 40% επί των καταναλισκόμενων- ελαχιστοποιείται στο 3%, ενώ δεν χρησιμοποιούνται εντομοκτόνα.
Η φουτουριστική βιομηχανική φάρμα λειτουργεί σε ένα κτήριο 1950 τετραγωνικών μέτρων στη Γιοκοσούκα της Ιαπωνίας, το οποίο θα φιλοξενήσει τον τομέα προϊόντων υγείας της Toshiba.
Το εσωτερικό της μονάδας θυμίζει σκηνικό από ταινία επιστημονικής φαντασίας: ένα πλήρως αποστειρωμένο περιβάλλον, συστήματα ελέγχου θερμοκρασίας και υγρασίας, ελεγκτές που φορούν ολόσωμες φόρμες και μάσκες χρησιμοποιούν συσκευές τάμπλετ όπου κρατούν σημειώσεις για την ποιότητα και την κατάσταση της υγείας των μαρουλιών.
Τα φυτά δέχονται διαρκώς τεχνητό φως, ενώ στις ρίζες τους εγχέονται βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά που υποκαθιστούν το χώμα.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Science and Health, η Toshiba φιλοδοξεί να παράξει το πιο ποιοτικό μαρούλι σε όλο τον κόσμο, το οποίο δεν θα προσβάλλεται από βακτήρια, μύκητες ή έντομα, δεν θα χρειάζεται παρασιτοκτόνα για να αναπτυχθεί και θα μεταφέρεται σε σφραγισμένη συσκευασία ώστε να έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τα άλλα μαρούλια.
Αποφασίσατε, λοιπόν, να βάλετε κότες στην αυλή σας ή σε μια αποθήκη. Πώς θα ξεκινήσετε; Τί πρέπει να κάνετε από την πρώτη κιόλας μέρα που θα φέρετε σπίτι τα κοτοπουλάκια της μιας μέρας που αγοράσατε; Πώς να ετοιμάσετε τον χώρο τους ώστε να μείνουν ζωντανά και υγιή; Τί πρέπει να τα ταϊζετε; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα και σε αρκετά ακόμα απαντά αυτό το άρθρο, σαν μια σύντομη εισαγωγή στην εκτροφή κοτόπουλων.
ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ 1. Καθαρίστε και απολυμάνετε τον χώρο (κοτέτσι ή αποθήκη) που θα μένουν τα κοτόπουλα με ένα καλό απολυμαντικό. Για καλύτερα αποτελέσματα, χρησιμοποιήστε ψεκαστήρα για να πάει το απολυμαντικό σε κάθε χαραμάδα και τρύπα. Η σωστή απολύμανση εμποδίζει την κοκκιδίωση, που είναι μια πολύ σοβαρή αρρώστεια των πουλερικών και των κουνελιών. 2. Αφήστε τον χώρο να στεγνώσει καλά πριν εγκαταστήσετε τα κοτόπουλα. 3. Βεβαιωθήτε πως ο χώρος δεν έχει ρεύματα. 4. Μέσα στο κοτέτσι ή την αποθήκη που θα βάλετε τα κοτόπουλα, χωρίστε ένα μέρος με τειχώματα από κάρντμπορντ ύψους 60 εκατοστών με στρογγυλεμένες γωνίες. Αν τα κοτόπουλα τρομάξουν, θα προσπαθήσουν να κρυφτούν όλα μαζί στις γωνίες και μερικά μπορεί να ποδοπατηθούν. Αν οι γωνίες είναι στρογγυλεμένες, δεν είναι εύκολο να το κάνουν. 5. Θα χρειαστείται μια στρωματιά στο δάπεδο από ροκανίδια ή ψιλό άχυρο. Μην ξεκινάτε με χοντρό στρώμα γιατί θα κοτόπουλα θα δυσκολευτούν να περπατάνε πάνω του. Μη χρησιμοποιείτε οτιδήποτε που γλιστράει. Όσο είναι μικρά, δεν είναι αρκετά δυνατά κι έτσι τα πόδια τους μπορεί να γλιστάνε σε αντίθετες κατευθύνσεις και το αποτέλεσμα είναι τα πόδια τους να μείνουν μόνιμα ανοιχτά και να μη μπορούν να περπατήσουν. Βάλτε λίγα εκατοστά στρωματιάς στο δάπεδο και καλύψτε με ένα παλιό σεντόνι. Τα κοτόπουλα τσιμπολογούν οτιδήποτε βρίσκεται στα πόδια τους και γι’ αυτό αν δεν καλύψετε το ροκανίδι ή το άχυρο, θα το φάνε και θα πεθάνουν. Μετά από τρεις μέρες έχουν μάθει τι είναι τροφή και τι δεν είναι κι έτσι μπορείτε να αφαιρέσετε το σεντόνι αφήνοντας την αποκάτω καθαρή στρωματιά. Μόλις τα ροκανίδια ή άχυρα βρωμίσουν, προσθέστε κι άλλα από πάνω. Αργότερα ίσως χρειαστεί ν’ αλλάξετε όλη τη στρωματιά. Όταν κάνετε δουλειές μέσα στον χώρο των κοτόπουλων, πρέπει οι κινήσεις σας να είναι πολύ αργές γιατί τα πουλιά τρομάζουν εύκολα και μερικές φορές πεθαίνουν από τον φόβο τους. 6. Προσθέστε μια κουταλιά της σούπας μελάσσα σε 4 λίτρα ζεστό νερό και δώστε το στα κοτόπουλα τις πρώτες μια-δύο μέρες για να συνέρθουν από τη μεταφορά. Βάλτε τους το ράμφος μέσα στο νερό για να μάθουν πιο γρήγορα πού βρίσκεται το νερό. 7. ΜΗΝ ΑΦΗΝΕΤΕ ΝΑ ΒΡΑΧΕΙ ΠΟΤΕ Η ΤΡΟΦΗ. Οι μύκητες μπορούν να αναπτυχθούν ταχύτατα (μέσα σ’ ένα βράδυ) στη βρεγμένη τροφή και τα κοτόπουλά σας να πεθάνουν. 8. Ελέγχετε τακτικά τα κατόπουλα, κυρίως για να δείτε μήπως κρυώνουν ή ζεσταίνονται.
ΓΩΝΙΕΣ Θυμηθήτε να τις κάνετε στρογγυλές ώστε τα κοτόπουλα να μη μπορούν να στριμωχτούν μαζί και να ποδοπατήσουν το ένα το άλλο.
ΝΕΡΟ Δώστε τους χλιαρό νερό με μελάσσα όταν φτάσουν. Κρατήστε το νερό μακριά από την τροφή ώστε να μη βρέχεται.
ΘΕΡΜΑΝΣΗ Χρησιμοποιήτε πάντοτε δύο τουλάχιστον λάμπες για την περίπτωση που θα καεί η μία, καθώς και καλώδια ανθεκτικά στη ζέστη. Είναι καλό να χρησιμοποιείτε υπέρυθρες λάμπες των 250 βατ και να τις κρεμάτε από την οροφή στο κατάλληλο ύψος για να εξασφαλίσετε σωστή θερμοκρασία στα κοτόπουλα. Μην τοποθετείτε το νερό ή την τροφή κατευθείαν αποκάτω από τις λάμπες.
ΤΡΟΦΗ Ξεκινήστε θρυμματίζοντας την τροφή. Τα κοτόπουλα δεν μπορούν να φάνε μεγάλους σβώλους. Βάλτε τα κοτόπουλα πάνω στην τροφή σ’ ένα χαρτόνι για να μπορούν να τη βρουν.
ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΧΩΡΟ Κοτοπουλάκια μιας μέρας: Καλό είναι να τους δίνετε χώρο 0,75μ. x 3,00 μ. ώστε να τοποθετούνται σωστά οι λάμπες θέρμανσης, η τροφή και το νερό. Ο ελάχιστος αναγκαίος χώρος πάντως είναι 35–40 πουλιά ανά τετραγωνικό μέτρο. 1 μηνός μέχρι 2 μηνών: 15–20 πουλιά ανά τετραγωνικό μέτρο. 2 μηνών μέχρι 3 μηνών: 9–10 πουλιά ανά τετραγωνικό μέτρο. 3 μηνών μέχρι 4 μηνών: 5–6 πουλιά ανά τετραγωνικό μέτρο. 4 μηνών μέχρι ενήλικα: 4–5 πουλιά ανά τετραγωνικό μέτρο.
ΑΝΑΓΚΕΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Μετρήστε τη θερμοκρασία στην άκρη του κύκλου θέρμανσης και στο ύψος της ράχης των πουλιών. Το ιδανικό είναι τα πουλιά να παραμένουν στις άκρες του κύκλου θέρμανσης. Αν στριμώχνονται κάτω από τη λάμπα, τότε κρυώνουν. Αν απομακρύνονται όσο μπορούν, τότε ζεσταίνονται πολύ. Πρέπει επίσης να εξαερισμό χωρίς ρεύματα για να απομακρύνεται η υγρασία που δημιουργούν. Ο εξαερισμός χρειάζεται και για να απομακρύνεται η σκόνη που δημιουργείται. Όσο μεγαλώνουν τα πουλιά, μειώνετε τη θερμοκρασία κατά τρεις περίπου βαθμούς τη βδομάδα. Αν χρησιμοποιείτε υπέρυθρες λάμπες των 250 βατ, το πετυχαίνετε σηκώνοντας τις λάμπες κατά πέντε εκατοστά την εβδομάδα. Όταν η θερμοκρασία που τους παρέχετε με τις λάμπες φτάσει στους 20 βαθμούς Κελσίου, δεν χρειάζεται πια να συνεχίσετε. Σβήστε τις λάμπες.
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Κοκκιδίωση Η κοκκιδίωση είναι μια ασθένεια που προκαλείται από ένα παράσιτο το οποίο μεταφέρεται με τις κουτσουλιές. Η καλή υγιεινή βοηθάει στην πρόληψή του. Πρέπει να αρχίστε να το υποψιάζεστε όταν δείτε αίμα στις κουτσουλιές των κοτόπουλων. Τα φάρμακα στην τροφή βοηθούν στην πρόληψη, αλλά αν δεν θέλετε να χρησιμοποιείτε φάρμακα, μπορείτε να σταματήσετε αρκετά γρήγορα την ασθένεια βάζοντας ξύδι στο νερό που πίνουν τα πουλιά – μια κουταλιά της σούπας ξύδι σε κάθε λίτρο νερό για τρεις ημέρες. Απομακρύνετε την παλιά στρωματιά και καθαρίστε το νερό. Μερικοί βάζουν ξύδι στο νερό από την αρχή μέχρι να μεγαλώσουν αρκετά τα κοτόπουλα. Το κοτέτσι χρειάζεται πάντοτε απολύμανση πριν από την εγκατάσταση νέας φουρνιάς κοτόπουλων.
Επιδρομείς Προστατέψτε τα κοτόπουλά σας από διάφορους επιδρομείς του κοτετσιού (αλεπούδες, γάτες, ποντίκια κ.ά.) Καλό είναι να σκεπάσετε με κοτετσόσυρμα το προαύλιο του κοτετσιού και να λάβετε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποφύγετε τις απώλειες. Αν μάλιστα έχετε ένα καλό κόκορα, αυτός θα προστατεύει αρκετά καλά τις πουλάδες τους, τουλάχιστον από τους μικρόσωμους επιδρομείς.
ΧΑΛΙΚΙ ΚΑΙ ΤΡΙΜΜΕΝΑ ΟΣΤΡΑΚΑ Τα κοτόπουλα χρειάζονται ψιλο χαλίκι για να αλέθουν την τροφή στη γκούσα τους (προστόμαχος). Αν τα ταϊζετε τροφή του εμπορίου, ελέγξτε για να διαπιστώσετε μήπως τα πουλιά χρειάζονται επιπλέον χαλίκι. Είναι καλύτερο να αφήνετε τις κότες να καταπίνουν όσο θέλουν. Οι ωοτόκες κότες χρειάζονται επίσης τριμμένα όστρακα για κάλτσιο στα τσόφλια των αυγών τους.
ΚΟΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΒΟΣΚΗΣ Οι κότες είναι απόγονοι της ινδικής όρνιθας της ζούγκλας. Το φυσικό τους ένστικτο είναι να σκαλίζουν στα πεσμένα φύλλα και κλαδιά της ζούγκλας για να βρουν έντομα, Τους αρέσει επίσης η πρασινάδα. Όταν τις αφήνετε στο ύπαιθρο, σκαλίζουν το γυμνό χώμα και τρώνε πολλή πρασινάδα. Όταν είναι στο ύπαιθρο, προσπαθούν να έχουν κάλυψη από πάνω τους γιατί φοβούνται τους εναέριους επιδρομείς (π.χ. γεράκια). Συγκεντρώνονται κάτω από δέντρα με χαμηλά κλαριά ή κάτω από στέγαστρα. Επίσης ψάχνουν να βρουν, συνήθως κάτω από δέντρα, ένα μέρος για να κάνουν μπάνιο σκόνης. Κυλιούνται εκεί μέχρι να σκεπάσει η σκόνη τα φτερά τους, σα να ξέρουν ότι η σκόνη θα βουλώσει τους πόρους των ζωυφίων στα φτερά τους και θα απαλλαγούν απ’ αυτά. Καλό είναι να κρατάτε κλεισμένα τα κοτόπουλά σας μέχρι να φτάσουν τις 8 εβδομάδες, επειδή μέχρι τότε δεν έχουν μητέρα να τα προστατέψει και τα ίδια δεν αντιλαμβάνονται καλά τους κινδύνους. Μετά απ’ αυτή την ηλικία, μπορείτε να τα αφήνετε έξω τη μέρα και να τα κλείνετε στο κοτέτσι με το σούρωπο. Οι κότες καταλαβαίνουν πότε αρχίζει να χάνεται το φως και μαζεύονται κοντά στην πόρτα του κοτετσιού. Μόλις σκοτεινιάσει, μπαίνουν μέσα και πηδάνε στις κούρνιες για να κοιμηθούν. Στις κότες αρέσει να τις ταϊζετε την αυγή και το σούρωπο. Και αν τις αφήνετε ελεύθερες τη μέρα, θα χρειάζονται μόνο τη μισή τροφή. Την υπόλοιπη τη βρίσκουν μόνες τους. Όταν αρχίζουν να γεννάνε, κρατάτε τες μέσα στο κοτέτσι μέχρι το μεσημέρι για τρεις εβδομάδες για να συνηθίσουν και να μάθουν που πρέπει να γεννάνε. Διαφορετικά θα ψάχνετε να βρίτε τα αυγά στα πιο απίθανα σημεία.
Είναι ένα ετήσιο φυτό με ύψος από 20 έως και 60 εκατοστά. Ανθίζει από Μάρτιο - Ιούνιο, και οι σπόροι ωριμάζουν τον Αύγουστο - Σεπτέμβριο. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχει τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά όργανα) που γονιμοποιούνται από τα έντομα.
Λεπτομέρειες Καλλιέργειας
Είναι εύκολο στην καλλιεργεια φυτό, με επιτυχία σε οποιαδήποτε μέτριο ή καλό χώμα κήπου και προτιμά τον ήλιο. Το είδος αυτό έχει μια συμβιωτική σχέση με ορισμένα βακτήρια του εδάφους, που σχηματίζουν οζίδια στις ρίζες και απελευθερώνουν άζωτο. Ένα μέρος από αυτό το άζωτο χρησιμοποιείται από το αναπτυσσόμενο φυτό και το υπόλοιπο αποροφάται από τα γειτονικά φυτά. Στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου, το καλύτερο είναι να αφαιρέσετε μόνο τα υπέργεια μέρη του φυτού, αφήνοντας τις ρίζες στο έδαφος για να αποσυντεθεί και να απελευθερώσει άζωτο. Αν έχετε αρκετούς σπόρους μπορείται να κάνεται 2-3 καλλιέργειες ανά έτος, αρχής γενομένης από τις αρχές Σεπτεμβρίου
Διάδοση
Μουσκέψτε τους σπόρους για 24 ώρες σε ζεστό νερό και στη συνέχεια σπείρεται σε ψυχρό πλαίσιο στις αρχές της άνοιξης. Όταν είναι αρκετά μεγάλα μεταφυτέψτε σε ξεχωριστά δοχεία και φυτέψτε στην οριστική θέση το καλοκαίρι.
Ένα από τα πιο νόστιμα φυτά που χρησιμοποιούνται για σαλάτες
Οι παπούλες είναι καλλιεργήσιμo λαχανικό που χρησιμoπoιείται κυρίως ως σαλατικό και σχεδόν πάντα ωμό. Η γεύση του είναι υπόπικρη. Kατά την περίοδο Τής Μεγάλης Σαρακοστής αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα νηστίσιμα φαγητά της Κρήτης. Τρώγεται με λάδι και ξύδι, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αλατίζεται και δεν λαδώνεται (κατά τις νηστίσιμες ημέρες που δεν επιτρέπεται η κατανάλωση ελαίου). Σε πολλές περιοχές της Κρήτης συνοδεύει, μαζί με την επίσης ωμή αγκινάρα και το τοπικό ποτό "τσικουδιά".
Σημ.
Οι σπόροι ορισμένων ειδών του γένους περιέχουν ένα τοξικό αμινοξύ που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια του νευρικού συστήματος που είναι γνωστός ως «λαθυρισμός», εάν καταναλωθεί σε μεγάλες ποσότητες (το φυτό περιέχει μικρή ποσότητα)
Στην Κρήτη (ανατολική μεριά) οι παπούλες θεωρούνταν από παλιά ένα είδος όσπριου το οποίο καλλιεργούσαν όπως τα κουκιά και τη φακή, με τη μόνη διαφορά ότι τις προόριζαν μετά τον θερισμό σαν τροφή των κατοικίδιων ζώων. Βέβαια την περίοδο της πρώτης βλάστησης (πριν την ανθοφορία) τις χρησιμοποιούσαν κατά κόρον για σαλάτα. Δεν ήτανε σπάνιο για κάποιον που τύχαινε να μην έχει σπείρει, να ‘’κλέβει’’ ένα δυο μάτσα τρυφερές, από ξένα χωράφια !!! Επίσης εχουν την τάση να αναρριχώνται σε δένδρα ή φράχτες.
Όσο για την ανθοφορία έχει ολοκληρωθεί μέχρι τέλους Απριλίου, αλλά ο θερισμός και το μάζεμα του σπόρου πρέπει να γίνει μέχρι αρχές Ιουνίου, επειδή τα ξερά λουβιά έχουν την τάση να ανοίγουν και να σκορπά ο σπόρος.
Οι μπάμιες είναι ένα από τα πιο θεραπευτικά λαχανικά. Μετά την… ανάγνωση αυτού του άρθρου, είμαστε βέβαιοι ότι θα ξεκινήσετε χρησιμοποιώντας τις Μπάμιες ως μέρος της καθημερινής σας διατροφής.
Ο καρπός είναι μακρύς, τριχωτός, με γωνίες και μήκος από 5-15 εκατοστά και τρώγεται μόνο όταν είναι άγουρος. Το τοίχωμα του καρπού είναι σαρκώδες και βλεννώδες, ενώ, όταν ωριμάσει, ο καρπός γίνεται ξυλώδης.
Οι μπάμιες τρώγονται μαγειρεμένες, σκέτες ή με κρέας, γίνονται κονσέρβες ή τουρσί με πίκλες. Πριν μαγειρευτούν συνηθίζεται να μουλιάζονται σε ξύδι και νερό, προκειμένου να μην έχουν βλεννώδη υφή όταν τρώγονται.
Στις ΗΠΑ συνηθίζεται να τρώγονται και τηγανιτές ή σε ένα είδος «σούπας» με κρέας και μπάμιες που ονομάζεται «gumbo», ενώ σε μερικές χώρες τα σπόρια χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο του καφέ. Στις χώρες της ανατολής τα παλιά χρόνια χρησιμοποιούσαν τα φύλλα και τους άγουρους καρπούς για κατάπλασμα κατά του πόνου.
Γιατί θα έπρεπε να ενσωματώσετε τις μπάμιες στη διατροφή σας;
1. Μειώνει την κακή χοληστερόλη: Οι Μπάμιες ( περιέχουν διαλυτές, φυτικές ίνες και πηκτίνη) βοηθάνε στη μείωση της (κακής) χοληστερόλης ορού και αποτρέπουν την αθηροσκλήρωση.
2. Βοηθάει στην εγκυμοσύνη και την Εμβρυϊκή πρόοδο: Οι Μπάμιες βοηθά νε στην πρόληψη ενός αφύσικου κύκλου γέννησης, προωθεί την ανάπτυξη του εμβρυϊκού νευρικού σωλήνα και εμποδίζει τις ατέλειες στο σωλήνα.
3. Είναι αποτοξινωτικό του δέρματος: Οι Μπάμιες (περιέχουν βιταμίνη C και φυτικές ίνες που βοηθάνε τη τοξικότητα) χρησιμοποιούνται για την επισκευή των ιστών του σώματος, θεραπεύουν την ψωρίαση, διώχνουν τα σπυράκια, και άλλες δερματικές παθήσεις.
4. Θεραπεύουνε γεννητικές Διαταραχές: Οι Μπάμιες αντιμετωπίζουν γεννητικά θέματα όπως τη σύφιλη, την ακραία έμμηνο ρύση, τη λευκόρροια, τη δυσουρία, και τα βλεννόρροια.
5. Βοηθάει στο άσθμα: Μπορεί να μειώσει τη διάρκεια των εκδηλώσεων και προλαμβάνει τις φονικές εκδηλώσεις του άσματος. Οι Μπάμιες περιέχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C, αντι-φλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
6. Μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου: Οι Μπάμιες καθαρίζουν τον εντερικό σωλήνα με τις αδιάλυτες φυτικές ίνες τους και μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου-ορθού όγκου. Ενισχύουν και βοήθανε στην εξασφάλιση του ανοσοποιητικού συστήματος κατά των επικίνδυνων ελευθέρων ριζών και να αποφευχθεί η μετατροπή των κυττάρων.
7. Toνώνει το ανοσοποιητικό : Οι Μπάμιες είναι ένα αξιοπρεπές τρόφιμο που βοηθάει στο ανοσοποιητικό σύστημα.Με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και βιταμίνη C. Άλλες ζωτικής σημασίας μέταλλα όπως ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, μαγγάνιο. Μάχεται κατά των επικίνδυνων ελευθέρων ριζών και την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος.
8. Είναι πλούσια πηγή ινών: Οι Μπάμιες βοηθάνε στη ρύθμιση της πέψης, και τη νομιμοποίηση των εντόσθιων με νήματα τους.
9. Πλούσια πηγή πρωτεϊνών: Η εκπληκτική ανεξάντλητη πηγή κορυφαίων φυτικών πρωτεΐνών και έλαια. Κυστεΐνη, προηγμένη με αμινοξέα όπως η τρυπτοφάνη, και άλλα αμινοξέα. Περιεκτικότητα σε θείο και οξέα που περιέχονται στους σπόρους τις Μπάμιας.
10. Ζωηρεύει τα Μαλλιά: Οι Μπάμιες είναι ένα εξαιρετικό μαλακτικό μαλλιών, μάχετε κατά της πιτυρίδας και τις ψείρες, βοηθάει το ξηρό και ερεθισμένο δέρμα της κεφαλής και προσθέτει μια νεανική λάμψη στα μαλλιά σας.
11. Θεραπεύει τα ηλιακά εγκεφαλικά επεισόδια: Οι Μπάμιες βοηθάνε την αδυναμία και τη κόπωση.
12. Ανακουφίζει τη Δυσκοιλιότητα: Οι μπάμιες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες . Οι μπάμιες βοηθούν στην απορρόφηση νερού και παγιδεύουν χοληστερόλη και τοξίνες στην κολλώδη ουσία τους, τις οποίες οδηγούν έξω από τον οργανισμό μέσω των κοπράνων. Εξαιτίας του μεγάλου ποσοστού νερού που κρατούν στο έντερο, αποτρέπεται η δυσκοιλιότητα, οι τυμπανισμοί και τα φουσκώματα.
13. Περιέχει Προβιοτικά: Οι Μπάμιες διευκολύνουν τον πολλαπλασιασμό των προβιοτικών και βοηθάνε τη φυσική παραγωγή των βιταμινών του συμπλέγματος Β.
14. Βοηθάει τον Διαβήτη: Οι Μπάμιες ρυθμίζουν τα επίπεδα της γλυκόζης. Το είδος των ινών που βρέθηκαν στις Μπάμιες δηλαδή η ευγενόλη, βοηθά στην τακτοποίηση της γλυκόζης και ελέγχει τον ρυθμό με τον οποίο περνάει η ζάχαρη από τον εντερικό σωλήνα. Μάθετε πώς να κάνετε μπάμιες νερού στο βίντεο που ακολουθεί.
15. Διευκολύνει την ροή του αίματος στον οργανισμό: Οι Μπάμιες βοηθάνε τη δομή του κυκλοφορικού συστήματος, και λειτουργία των αγγείων.
16. Βελτιώνει τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος : Τα αντιοξειδωτικά τις μπάμιας μαζί με μια μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνη C είναι αποτελεσματική στη θεραπεία των αναπνευστικών προβλημάτων και έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη συχνότητα των κρίσεων άσθματος σε ασθενείς.
17. Εξουδετερώνει την Αναιμία: Βοηθά στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων.
18. Αποτρέπει την Παχυσαρκία: η ίνα της Μπάμιας βοηθά στη διατήρηση σας.
19. Προστατεύει από τα έλκη: Οι μπάμιες που βοηθούν στη χαλάρωση και την πέψη μπορούν επίσης να θεραπεύσουν και να ανακουφίσουν τον πόνο του έλκους του στομάχου.
20. Γερά κόκαλα: Οι Μπάμιες είναι μια εξαιρετική πηγή βιταμίνης Κ, που είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση των οστών και την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης.
* Οι πρωτεϊνες που περιέχονται στους σπόρους της μπάμιας είναι υψηλής αξίας. Είναι πλούσιες σε αμινοξέα όπως η τρυπτοφάνη, η κυστίνη και άλλα θειούχα αμινοξέα και σε αντιοξειδωτικά συστατικά όπως η β – καροτίνη, η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη.
*Τι πρέπει να προσέχουμε όταν τρώμε μπάμιες
Οι μπάμιες ανήκουν σε ένα μικρό αριθμό τροφίμων που περιέχουν οξαλικά οξέα, ουσίες που βρίσκονται φυσιολογικά σε φυτικούς και ζωικούς οργανισμούς. Όταν τα οξαλικά οξέα συγκεντρωθούν σε μεγάλες ποσότητες στα υγρά του οργανισμού, κρυσταλλοποιούνται και προκαλούν διαταραχές στην υγεία. Για αυτό, άτομα με προβλήματα στους νεφρούς ή τη χοληδόχο κύστη ίσως θέλουν να αποφύγουν την κατανάλωσή τους, όπως και άτομα που θέλουν να αυξήσουν την πρόσληψη ασβεστίου, επειδή τα οξαλικά μειώνουν την απορρόφησή του.
Προσοχή απαιτείται επίσης από όσους αντιμετωπίζουν γαστρεντερολογικά προβλήματα ή βρίσκονται σε μετεγχειρητικό στάδιο.
Η Ένωση Σητείας μετά από μια πολύμηνη προσπάθεια της Διοίκησης, βρίσκεται στο τελικό στάδιο της εξασφάλισης των προαπαιτούμενων για την εφαρμογή της μελέτης βιωσιμότητας.
Επειδή χρονικά βρισκόμαστε στην περίοδο του τρυγητού, έγινε συνάντηση με τους παραγωγούς οινοστάφυλλων στην οποία συναποφασίσαμε να γίνει οινοποίηση για λογαριασμό τους . Αυτή η μεγάλη συμμετοχή και η στήριξη των παραγωγών για τη συνέχιση της λειτουργίας της Ένωσης είναι συγκινητική και δεσμευόμαστε απέναντι σε όλους τους παραγωγούς της επαρχίας μας ότι θα συνεχίσουμε αυτήν την προσπάθεια για τη σωτηρία της Ένωσης και κυρίως υποσχόμαστε ότι δε θα τους απογοητεύσουμε. Λεπτομέρειες για την παραλαβή των σταφυλιών θα ανακοινωθούν σύντομα και αμέσως μετά τη συνεκτίμηση των παραγόντων που αφορούν στην οινοποίηση.
Απόφαση υπουργού μετά από πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης.
Ως απόφαση ορόσημο για την στήριξη και ανάπτυξη της παραδοσιακής οικοτεχνίας στην Κρήτη και στη χώρα ευρύτερα, χαρακτήρισε η Αντιπεριφερειάρχης πρωτογενή τομέα Θεανώ Βρέντζου Σκορδαλάκη ,την απόφαση του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης και Περιβάλλοντος ,που θεσπίζει νομικά για πρώτη φορά τον τρόπο παραγωγής και διάθεσης προϊόντων οικοτεχνίας από μικρούς παραγωγούς απευθείας στoν καταναλωτή.
Μάλιστα η σχετική απόφαση του Υπουργείου ελήφθη μετά από σχετική εισήγηση-πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης στο πλαίσιο υλοποίησης του στρατηγικού της σχεδιασμού ,για την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα και την διασύνδεση του, με τον τουρισμό. Με τη διαδικασία αυτή ενισχύεται και στηρίζεται παράλληλα η παράδοση, η γαστρονομία ο τουρισμός αλλά και ο πολιτισμός.
«Πρόκειται για μια απόφαση ορόσημο για την Περιφέρεια Κρήτης και τη χώρα ευρύτερα, καθώς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, μετά από πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης, θέσπισε για πρώτη φορά νομικά τον τρόπο για την παραγωγή και διάθεση παραδοσιακών προϊόντων από τους παραγωγούς απευθείας στους καταναλωτές. Ίσως πρόκειται για το βασικότερο αναπτυξιακό «εργαλείο» για την ενδοχώρα, μιας και θα μπορούν χιλιάδες παραγωγοί πανελλαδικά, να διαθέτουν απευθείας τα προϊόντα τους στους καταναλωτές μέσα από καταστήματα λιανικής , λαϊκές αγορές, αγορές παραγωγών αλλά και από το χώρο ιδιοπαραγωγής ,τηρώντας τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων», δήλωσε σήμερα η Αντιπεριφερειάρχης πρωτογενή τομέα Θεανώ Βρέντζου Σκορδαλάκη η οποία και πρόσθεσε:
«Παράλληλα η Περιφέρεια Κρήτης με την εξέλιξη αυτή θα δέσει και θα ενισχύσει αρμονικά τον πρωτογενή τομέα με τον τουρισμό ,γιατί πλέον οι ξένοι επισκέπτες μας θα έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν εγγυημένα, τα παραδοσιακά προϊόντα της Κρήτης απευθείας από τους παραγωγούς μας. Ευνόητα είναι λοιπόν τα οφέλη που προκύπτουν για την ανάπτυξη της ενδοχώρας , αλλά και της οικονομίας ευρύτερα. Στη πράξη, η Περιφέρεια Κρήτης αποδεικνύει ότι, μέσα από τον στρατηγικό της σχεδιασμό μπορεί και διεκδικεί από την Πολιτεία και σε θεσμικό επίπεδο, προς όφελος των παραγωγών και των καταναλωτών».
Η Περιφέρεια Κρήτης συνεχίζει την προσπάθεια για την υλοποίηση των δράσεων που προβλέπονται από τον ψηφισμένο από το Περιφερειακό Συμβούλιο Σχεδιασμό της, για την Ανάπτυξη του Πρωτογενή Τομέα και την Διαχείριση των Προϊόντων του.
Ποιά λαχανικά φυτεύουμε και σπέρνουμε για το Φθινόπωρο και το Χειμώνα;
Οι περισσότεροι τα γνωρίζετε, οπότε αυτή είναι ενημέρωση με σεβασμό για τους νέους φίλους των καλλιεργιών.
Φθινοπωρινά και Χειμωνιάτικα λαχανικά που ξεχωρίζουν
Μπρόκολα (Αν πρέπει να φυτέψεις μόνο ένα, επέλεξε μπρόκολο. Είναι ο βασιλιάς των λαχανικών)
Κουνουπίδια
Λάχανα
Καρότα
Μαρούλια
Σκόρδα (μετά τις πρώτες βροχές)
Πως να ξεκινήσω; Με σπόρο ή σπορόφυτα;
Αν είστε νέοι ή παλαιοί και θέλετε σίγουρα αποτελέσματα, επιλέξτε να φυτέψετε οργανικά σπορόφυτα. Θα τα βρείτε σε ενημερωμένα γεωπονικά καταστήματα.
Συμβουλή Καλλιέργειας
Να έχετε πρόχειρο Βάκιλο Θουριγγίας για να προστατεύσετε τα μπρόκολα, κουνουπίδια και λάχανα από τις κάμπιες που θα τα αποικίσουν. Οι πεταλούδες γεννούν τα αυγά τους (μικρά και κίτρινα), επάνω στα φύλλα τους. Αυτά γίνονται κάμπιες και τρώνε τα φυτά για να μεγαλώσουν. Με το Βάκιλο Θουριγγίας προλαμβάνετε όλο αυτό το σενάριο και τρώτε εσείς τα λαχανικά. Όχι οι κάμπιες.
Οι αρχαίοι με την ανατολή του ήλιου ξεκινούσαν τις καθημερινές τους ασχολίες. Πριν ξεκινήσουν για τις δουλειές τους, έτρωγαν κάτι λιτό. Αυτό το πρώτο γεύμα λεγόταν ακράτισμα, ήταν ψωμί βουτηγμένο σε λίγο ανέρωτο κρασί. Προς το μεσημέρι ή το απόγευμα έπαιρναν ένα απλό και γρήγορο γεύμα, το άριστον. Πριν από το βραδινό γεύμα έτρωγαν κάτι στα γρήγορα, το εσπέρισμα. Το κανονικό γεύμα, που ήταν πλουσιοπάροχο, το έπαιρναν στο τέλος της μέρας και λεγόταν δείπνον. Έτρωγαν κανονικά μόνο τα βράδια, γιατί σχεδόν καθημερινά είχαν καλεσμένους.
Οι αρχαίοι χαρακτηρίζονταν για τη λιτότητα στα φαγητά. Έτρωγαν συνήθως δημητριακά, σιτάρι και κριθάρι, γι’ αυτό ο Όμηρος τους αποκαλεί «ψωμοφάγους». Είχαν δύο ειδών ψωμιά, τη μάζα, που ήταν κριθάρι ζυμωμένο σε γαλέτα, πιο φτηνό και το έψηναν είτε μόνοι τους στα σπίτια είτε στους φούρνους. Το άλλο είδος ψωμιού ήταν ο άρτος, κανονικό ψωμί. Κάθε στέρεη τροφή που συνόδευε το ψωμί ονομάζονταν όψον: χόρτα, κρεμμύδια, ελιές, ψάρια, κρέας, φρούτα, γλυκίσματα. Μια πολύ αγαπημένη τους τροφή ήταν το έτνος, φάβα από κουκιά και φακές. Έτρωγαν πολλά σκόρδα και τυρί. Το κρέας ήταν ακριβό, γι’ αυτό σπάνια το έτρωγαν, και αυτό ήταν κυρίως από κρέας πουλερικών, γουρουνόπουλα, κυνήγι. Τα ψάρια ήταν βασική τροφή, τα έτρωγαν φρέσκα ή παστά, (τάριχος).
Το δείπνο τελείωνε με επιδόρπιο, τράγημα: φρούτα φρέσκα ή ξερά, γλυκά, μέλι, καρύδια. Βασικό τους ποτό ήταν το κρασί, που το έπιναν συνήθως νερωμένο, για να έχουν διαύγεια στη συζήτηση. Ένα άλλο ποτό που συχνά έπιναν και που καθόριζε το τελετουργικό στα Ελευσίνια μυστήρια, ήταν ο κυκεών, μείγμα κριθάλευρου, νερού και αρωματικών φυτών.
Οι αρχαίοι Έλληνες δεν χρησιμοποιούσαν πηρούνια, γι΄αυτό έκοβαν το κρέας σε μικρά κομμάτια και το έπιαναν με το χέρι. Ωστόσο χρησιμοποιούσαν οβελούς (σούβλες) και κρεάγρες με δύο ή τρία στελέχη. Χρησιμοποιούσαν κουτάλια, αλλά μερικές φορές και την κόρα του ψωμιού για κουτάλι.
Οι 5 χρυσοί κανόνες περί γαστρονομικής τέχνης του Αρχέστρατου (επίκαιροι σήμερα περισσότερο από ποτέ) ήταν:*Αγνά υλικά για την παρασκευή φαγητού.*Αρμονία των υλικών μεταξύ τους.*Όχι στις βαριές σάλτσες και στα καυτερά υλικά. Καλύπτουν και δεν αναδεικνύουν τις επιμέρους γεύσεις.*Ελαφρές σάλτσες. Βοηθούν στην απόλαυση του ουρανίσκου.*Καρύκευμα του πιάτου με μέτρο έτσι ώστε να υπάρχει αρμονία των γεύσεων και των αρωμάτων του φαγητού.
Η ελληνιστική περίοδος σηματοδοτείται από αρκετές εισαγωγές εδεσμάτων. Γίνονται γνωστά τα, εξ Ανατολής, ροδάκινα, βερίκοκα, φυστίκια. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου ανοίγουν ένα νέο γαστρονομικό κεφάλαιο και εμπλουτίζουν την υπάρχουσα διατροφική πυραμίδα. Τα πλούσια εδέσματα εμπνέουν τον κωμικό ποιητή στην παραλλαγή του ομηρικού στίχου: «Δεῖπνα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροφα και μᾶλα πολλά».
Αγαπημένο έδεσμα των Μακεδόνων, πλούσιο και πολυτελές, ήταν η ματτύη ή ματύλλη. Πρόκειται για ποικιλία κρεάτων: «ἐξ ἀρνείου καί ἐριφείου κρέατος, ἐκ κιχλῶν, κοσσύφων καί ἄλλων ὀρνίθων, παρατιθέψειον μετά τό δεῖπνον ψυχρόν» και «ἡ ματύλλη, Μακεδονικόν εὕρημα, δίψους ἐγερτικόν βρῶμα, ὧ ἐχρῶντο μεσοῦντος τοῦ ποτοῦ» (Πολυδεύκης, Ονομαστικόν 6, 70.1-2).
Τα αποξηραμένα φρούτα αποτελούν θρεπτικό γεύμα, εύκολο κολατσιό και υγιεινή λιχουδιά. Πως θα σας φαινότανε να τα παρασκευάσετε στο σπίτι γλυτώνοντας και από τα θειώδη άλατα που χρησιμοποιούνται συνήθως στις βιομηχανικές μονάδες για την αποξήρανσή τους; Σε λίγο καιρό θα προσφέρονται τα βερίκοκα, τα κεράσια και οι μπανάνες. Αργότερα θα ακολουθήσουν τα σύκα, τα σταφύλια και τα δαμάσκηνα.
Ποιες βιταμίνες μένουν, ποιες χάνονται Η ξήρανση είναι ένας τρόπος για να συντηρήσετε λαχανικά και φρούτα, ώστε να μπορείτε να τα καταναλώνετε και μετά την εποχή τους. Όπως κάθε μέθοδος συντήρησης, επιφέρει απώλεια της βιταμίνης C (είναι η πιο ευπαθής), ενώ άλλες βιταμίνες (Α, Β ) και ιχνοστοιχεία (όπως ο σίδηρος) παραμένουν, υπό την προϋπόθεση η θερμοκρασία να μην είναι πολύ υψηλή. Επίσης η θερμιδική αξία και οι φυτικές ίνες παραμένουν αναλλοίωτες.
Τι θα χρειαστείτε Στο σπίτι η ξήρανση γίνεται στον φούρνο της κουζίνας και η επιτυχία της εξαρτάται από τη σωστή θερμοκρασία και την καλή κυκλοφορία του αέρα. Απαιτείται να έχετε:
Έναν δίσκο ξήρανσης (από ανοξείδωτο ατσάλι – όχι αλουμινένιο), τρυπητό ή σε μορφή σχάρας, για την τοποθέτηση των φρούτων. Πρέπει να είναι λίγο μικρότερος από τις διαστάσεις του φούρνου, ώστε να κυκλοφορεί ο αέρας παντού.
Αντιμικροβιακό διάλυμα.
Σκουρόχρωμα γυάλινα δοχεία (αποστειρωμένα) για την αποθήκευση.
Επιλογή και ετοιμασία των φρούτων Επιλέγετε φρέσκα και πλήρως ώριμα φρούτα, γιατί τα άγουρα υπολείπονται σε γεύση και χρώμα. Τα πλένετε πολύ καλά και αφαιρείτε αυτά που έχουν κηλίδες ή δείχνουν χτυπημένα, γιατί μπορούν να επηρεάσουν και τα υπόλοιπα. Στη συνέχεια τα εμβαπτίζετε για λίγα λεπτά σε όξινο αντιμικροβιακό διάλυμα, επιλέγοντας ένα από τα παρακάτω υλικά:
Ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C): Γνωστό αντιοξειδωτικό σε μορφή μικρών κρυστάλλων, που δεν αφήνει τα φρούτα να μαυρίσουν, αλλά καταστρέφει τα βακτήρια. Ανακατεύετε 2 ½ κουταλιές σούπας ασκορβικού οξέως σε 1 λίτρο κρύο νερό.
Κιτρικό οξύ ή χυμό λεμονιού: Διατηρούν και αυτά το χρώμα των φρούτων και καταστρέφουν τα μικρόβια. Το διάλυμα του κιτρικού οξέος παρασκευάζεται ανακατεύοντας 1 κουταλάκι τσαγιού κιτρικό οξύ σε 1 λίτρο κρύο νερό. Για το διάλυμα λεμονιού, αναμιγνύετε ίσες ποσότητες από χυμό λεμονιού με κρύο νερό, π.χ. 1 κούπα χυμό λεμονιού με 1 κούπα κρύο νερό.
Η διαδικασία είναι η εξής: Για να μπορέσουν τα φρούτα να αφυδατωθούν (να εξατμιστεί η εσωτερική υγρασία τους), θα πρέπει πρώτα να ανοίξει η φλούδα τους. Αυτό ισχύει για τα σταφύλια, τα δαμάσκηνα, τα κεράσια και τα σύκα. Για να γίνει αυτό, τα βουτάμε για 30 δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό (ανάλογα το φρούτο) σε βραστό νερό και κατόπιν πολύ γρήγορα σε κρύο νερό. Αν πρόκειται για φρούτα που ξεφλουδίζονται με το χέρι (μήλα, ροδάκινα), τα πλένετε καλά, τα ξεφλουδίζετε, τα κόβετε και τα ρίχνετε μέσα στο αντιμικροβιακό διάλυμα που έχετε επιλέξει. Τα αφήνετε να ποτίσουν για 10 λεπτά, τα βγάζετεμε ένα κουτάλι - σουρωτήρι, τα στραγγίζετε καλά και τα στεγνώνετε σε απορροφητική πετσέτα.
Στον φούρνο Τοποθετείτε τα προετοιμασμένα φρούτα στον δίσκο ξήρανσης σε μια στρώση, με το κοίλο μέρος τους προς τα επάνω και τα βάζετε στον φούρνο (σε ύψος 8 εκατοστών από τη βάση του) στους 60 βαθμούς Κελσίου. Μάλιστα αφήνετε την πόρτα του ελαφρώς ανοικτή με τη βοήθεια κάποιου αντικειμένου, ώστε να φεύγουν οι υδρατμοί. Ο χρόνος που χρειάζεται για να αποξηρανθούν τα φρούτα εξαρτάται από το μέγεθος των κομματιών, την υγρασία και την ποσότητα του αέρα που κυκλοφορεί μέσα στον φούρνο. Καλό θα είναι να αναποδογυρίζετε τα φρούτα επάνω στη σχάρα κάθε 3-4 ώρες. Επειδή οι καρποί καψαλίζονται εύκολα προς το τέλος της διαδικασίας, είναι σκόπιμο, όταν τα φρούτα θα είναι σχεδόν έτοιμα, να σβήσετε τον φούρνο και να αφήσετε την πόρτα του ανοιχτή για μια επιπλέον ώρα, πριν τα βγάλετε έξω.
Πότε είναι έτοιμα; Τα ξεραμένα φρούτα πρέπει να είναι σαν πετσί και ευλύγιστα. Για να δοκιμάσετε, ζουλήξτε 3-4 από τα μεγαλύτερα στη χούφτα σας: Αν δεν μένει υγρασία στο χέρι σας και τα κομμάτια σπάζουν, τότε έχουν ξεραθεί. Ενδέχεται κάποια κομμάτια να κρατούν ακόμα λίγη υγρασία, οπότε τοποθέτησέ τα στο δίσκο για επιπλέον ξήρανση, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα αλλοίωσής τους.
Αποθήκευση έως ένα χρόνο Για να συντηρήσετε τα χειροποίητα αποξηραμένα φρούτα σας, θα τα βάλετε μέσα σε γυάλινα αποστειρωμένα δοχεία, κατά προτίμηση σκουρόχρωμα, χωρίς να τα γεμίσετε ασφυκτικά. Διατήρησέ τα σε δροσερό, ξηρό, σκοτεινό μέρος ή στο ψυγείο ή ακόμα και στον καταψύκτη, όπου μπορούν να μείνουν για 6-12 μήνες. Αν παρ’ όλα αυτά παρουσιάσουν άσχημη μυρωδιά ή σημάδια μούχλας, πέταξέ τα αμέσως.
Στις συνταγές Αν θελήσετε να επαναφέρετε τα φρούτα στη φυσική τους κατάσταση για να τα χρησιμοποιήσετε σε συνταγές, τοποθετήστε τα σε ένα δοχείο και σκεπάστε τα με βραστό νερό. Άφησέ τα να μουλιάσουν αρκετή ώρα, μέχρι να ενυδατωθούν και να γίνουν τρυφερά. Δίνουν ωραιότατη γεύση σε δροσιστικά ποτά, ψωμιά, πίτες, πουτίγκες, φρουτοσαλάτες, χτυπημένο γάλα και μαγειρεμένα δημητριακά. Το νερό που θα περισσέψει από το μούλιασμα των φρούτων, εκτός του ότι περιέχει πολύτιμα συστατικά των καρπών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υλικό της συνταγής, για να δώσει περισσότερη γεύση και άρωμα.
Κάθε φρούτο θέλει τον τρόπο του
Βερίκοκα Επιλέγετε εντελώς ώριμα βερίκοκα και τα πλένετε καλά. Μην τα ξεφλουδίσετε. Τα ανοίγετε στη μέση και αφαιρείτε το κουκούτσι τους. Τα εμβαπτίζετε σε διάλυμα ασκορβικού οξέος ή άλλο αντιμικροβιακό για 10 λεπτά και μετά τα στραγγίζετε καλά. Τα τοποθετείτε (σε μία στρώση) σε δίσκο ξήρανσης, με το κοίλο μέρος προς τα επάνω. Τα αφήνετε στον φούρνο μέχρι να γίνουν μαλακά και εύκαμπτα σαν δέρμα. Όταν τα κόψετε, δεν θα πρέπει να υπάρχει υγρασία στη μέση της τομής τους. Χρόνος ξήρανσης: 24-36 ώρες.
Μπανάνες Επιλέγετε γινομένες μπανάνες. Τις ξεφλουδίζετε, τις κόβετε σε ροδέλες και ακολουθείτε την προηγούμενη διαδικασία εμβάπτισης και ξήρανσης. Χρόνος ξήρανσης: 6-10 ώρες.
Κεράσια Επιλέγετε ώριμα φρούτα και τα πλένετε καλά. Αφαιρείτε τα κοτσάνια και τα κουκούτσια. Βυθίζετε τα κεράσια για 30 δευτερόλεπτα σε βραστό νερό και μετά αμέσως σε κρύο, για να ανοίξει εύκολα η φλούδα τους. Τα εμβαπτίζετε σε διάλυμα ασκορβικού οξέος ή άλλο αντιμικροβιακό διάλυμα για 10 λεπτά και τα στραγγίζετε καλά. Τα τοποθετείτε (σε μία στρώση) σε δίσκο ξήρανσης και τα βάζετε στον φούρνο μέχρι να γίνουν σκληρά σαν δέρμα και ελαφρώς κολλώδη. Χρόνος ξήρανσης: 24-36 ώρες.
Στον φούρνο