Παραδοσιακή,λαική και σύγχρονη αγροτική εμπειρία και γνώση.Καλλιέργειες στο θερμοκήπιο,αγροτικά νέα και ενημέρωση,
κατασκευές στο σπίτι,καλλιεργητικά θέματα,ιστορίες και σάτυρα του χωριού,περιβάλλον,οικόσιτα,αυτάρκεια,ψάρεμα,διατροφή.
Ήταν παραμονή του Ευαγγελισμού, 24 Μαρτίου του 1942, και ήμασταν στη Δράμα, στην ιδιαιτέρα μου πατρίδα. Η ξένη κατοχή ήταν βουλγάρικη. Οι στερήσεις, οι αρρώστιες και η πείνα είχαν πάρει τρομακτικές διαστάσεις και ο θάνατος θέριζε κάθε μέρα μικρούς και μεγάλους και ιδιαιτέρως τα παιδιά.
Μεταξύ των συγγενών μου είχα και μία μακρινή θεία, χήρα με πέντε παιδιά. Τον άνδρα της τον είχαν σκοτώσει οι κατακτητές πριν από έξι μήνες στις σφαγές της 29ης Σεπτεμβρίου τού1941. Από τρόφιμα της είχαν απομείνει ένα δάκτυλο ελαιόλαδο και μία χούφτα καλαμποκάλευρο.
Εκείνο, λοιπόν, το απόγευμα σκέφθηκε ότι αύριο, του Ευαγγελισμού, είχε έστω και κάτι λίγο για τροφή στα παιδιά: εκατό δράμια αλευράκι κι ένα δάκτυλο λαδάκι.
Ξαφνικά τα μάτια της έπεσαν πάνω στο σβησμένο καντήλι, που…ήταν κρεμασμένο μπροστά στο εικονοστάσι. Και τότε μπήκε στο δίλημμα: Το λαδάκι στα νηστικά παιδιά της ή στο εικονοστάσι με την εικόνα του Ευαγγελισμού; Αποφασιστικά όμως έκαμε τον σταυρό της και είπε στην Παναγία: «Παναγία μου! Εγώ θα Σου ανάψω το καντήλι, γιατί η μέρα που ξημερώνει είναι πολύ μεγάλη για την πίστη μας, αλλά και Σύ όμως ανάλαβε να μου θρέψης τα παιδιά».
Πήρε το λιγοστό λαδάκι και μ’ αυτό άναψε το καντήλι της Παναγιάς. Το ιλαρό του φως φώτισε το φτωχικό σπίτι και η καρδιά της γέμισε από γαλήνη. Αυτό τους συνόδευσε στη βραδινή τους προσευχή και στον ύπνο τους όλο εκείνο το αξέχαστο βράδυ.
Την άλλη μέρα, μετά τη Θεία Λειτουργία, η θεία μου άνοιξε το ντουλάπι, για να πάρει το λιγοστό αλεύρι, και έμεινε άφωνη. Τί βλέπει; Το «λαδερό» γεμάτο λάδι μέχρι πάνω, και δύο σακούλες γεμάτες αλεύρι και μακαρόνια!…
Σταυροκοπήθηκε η γυναίκα πολλές φορές, δοξάζοντας και ευχαριστώντας τον Θεό και την Παναγία για το μεγάλο θαύμα, αλλά δεν είπε σε κανέναν τίποτα.
Για δύο χρόνια ούτε το λάδι άδειαζε από το μπουκάλι, ούτε και το αλεύρι «σώθηκε» ποτέ, παρά την καθημερινή τους χρήση για έξι στόματα, για ανταλλαγή με άλλα τρόφιμα και για κρυφή ελεημοσύνη. Αλλά και το καντήλι παρέμεινε από τότε μέρα-νύχτα αναμμένο, μαρτυρώντας με το άσβεστο φως του τη ζωντανή πίστη αυτής της ευλογημένης γυναίκας.
Πηγή: Από το βιβλίο «Εμπειρίες κατά την Θεία Λειτουργία» του Πρωτοπρεσβυτέρου Στεφάνου Αναγνωστόπουλου.
Οι ασθένειες της ελιάς που πρέπει να προσέξουν οι ελαιοπαραγωγοί αυτή την περίοδο
Ο πυρηνοτρήτης, το κυκλοκόνιο, η καλόκορη και η κερκόσπορα βρίσκονται την περίοδο αυτή στο "μικροσκόπιο" του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται για το κυκλοκόνιο: Πρόκειται για μυκητολογική ασθένεια που προκαλεί φυλλόπτωση και εξασθένιση των ελαιοδέντρων. Μέτριες θερμοκρασίες 16-20ο C σε συνδυασμό με βροχερό ή πολύ υγρό καιρό ευνοούν νέες ανοιξιάτικες μολύνσεις που εκδηλώνονται με την εμφάνιση χαρακτηριστικών καστανών κυκλικών κηλίδων στην πάνω επιφάνεια των φύλλων, "μάτια παγωνιού". Οι κηλιδώσεις εξελίσσονται σε ξηράνσεις και αποφύλλωση κλαδιών που βρίσκονται χαμηλά στις ποδιές. Έντονες προσβολές κυκλοκονίου παρουσιάζονται μετά από ανοιξιάτικες βροχοπτώσεις σε περιοχές αυξημένης υγρασίας. Ευπαθείς ποικιλίες: θρουμπολιά, τσουνάτη, Άμφισσας και Καλαμών.
Η κορωνέικη (ψιλολιά) παρουσιάζει σχετική αντοχή στην ασθένεια. Οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές για την ασθένεια. Η αντιμετώπιση βασίζεται σε προληπτικά μέτρα: Επιλογή λιγότερο ευαίσθητων ποικιλιών και αποφυγή πυκνής φύτευσης κατά την εγκατάστασή νέων ελαιώνων σε περιοχές πεδινές, υγρές και απάνεμες. Μείωση της υγρασίας με κατάλληλο κλάδεμα. Ισορροπημένες αρδεύσεις και λιπάνσεις. Σε ελαιώνες ευπαθών ποικιλιών, που βρίσκονται σε περιοχές με υψηλή υγρασία, συστήνεται προληπτικός ψεκασμός με χαλκούχα και άλλα εγκεκριμένα μυκητοκτόνα για την προστασία της νέας βλάστησης (ακραία νεαρή βλάστηση 2-5 εκ.). O χαλκός χρησιμοποιείται πριν την άνθιση. Αν χρειαστεί να γίνει κατά την άνθιση, θα πρέπει να χρησιμοποιείται μη χαλκούχο μυκητοκτόνο.
Κερπόσπορα: Σημαντική μυκητολογική ασθένεια που προκαλεί πρόωρη φυλλόπτωση. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η εμφάνιση σκούρου μεταχρωματισμού μόνο στην κάτω επιφάνεια των φύλλων της περιηγούμενης χρονιάς. Μακροσκοπικά μοιάζει με καπνιά, αλλά δεν απλώνεται σε άλλα σημεία του δέντρου. Στην επάνω επιφάνεια των φύλλων σχηματίζονται ακανόνιστες χλωρωτικές ή κίτρινες κηλίδες, που αργότερα νεκρώνονται και προκαλείται έντονη πρόωρη φυλλόπτωση το καλοκαίρι. Στους άωρους καρπούς προκαλεί ελαφρά βυθισμένες καστανές κηλίδες, ενώ στους ώριμους η συνένωση γειτονικών κηλίδων προκαλεί σήψη. Αραιή φύτευση και κατάλληλο κλάδεμα συμβάλλουν στον περιορισμό της ασθένειας. Η σημαντικότερη επέμβαση για τον έλεγχο της ασθένειας είναι η προστασία της νέας βλάστησης (2-5 εκ.) από ανοιξιάτικες μολύνσεις, προληπτικά με χρήση χαλκούχων και άλλων εγκεκριμένων μυκητοκτόνων που έχουν ταυτόχρονη δράση και κατά του κυκλοκόνιου.
Πυρηνοτρήτης: Οι προνύμφες της φυλλόβιας γενιάς διαχείμασαν στα φύλλα και τώρα συμπληρώνουν την ανάπτυξή τους τρεφόμενες από την ακραία τρυφερή βλάστηση και τις ανθοταξίες. Οι ήπιες καιρικές συνθήκες του φετινού χειμώνα δεν ευνόησαν τη θνησιμότητα των διαχειμαζουσών προνυμφών, αντιθέτως ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκές, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται κατά τόπους προσβολές στις ανθοταξίες.
Καλόκορη: Έντομο πολυφάγο (βρωμούσα) που προσβάλλει περιστασιακά την ελιά και προκαλεί καταστροφή μέρους ή ολόκληρης της ανθοταξίας. Κρίσιμη περίοδος είναι από τον σχηματισμό των ανθοταξιών μέχρι το κρόκιασμα λίγο πριν την άνθιση. Αυτή η περίοδος διαρκεί μέχρι αρχές Απριλίου για τις πολύ πρώιμες και μέχρι τέλη Απριλίου για μεσοπρώιμες και όψιμες περιοχές.
Νύμφες και ενήλικα του εντόμου έχουν χαρακτηριστικό ανοικτό πράσινο χρώμα και διαβιούν αυτή την περίοδο στα ζιζάνια που βρίσκονται κάτω από τα ελαιόδεντρα (διανόχορτο, περδικούλι, τσουκνίδα, ζοχός, βρούβα). Η αυτοφυής αυτή βλάστηση δίνει άφθονη τροφή στο έντομο.
«Μιλάμε, πλέον, επίσημα για τον κρητικό πελαργό» αναφέρουν οι ειδικοί
Ένα αξιοσημείωτο φαινόμενο παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην Κρήτη όπου οι πελαργοί εμφανίζονται όχι μόνο ως μεταναστευτικός και διαχειμάζοντας πληθυσμός, αλλά και ως πληθυσμός που εποικεί στο νησί, φτιάχνει φωλιές, αναπαράγεται και επιστρέφει μετά τη μετανάστευσή του. «Μιλάμε, πλέον, επίσημα για τον κρητικό πελαργό» όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο βιολόγος-ορνιθολόγος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Π.Κ. Μιχάλης Δρετάκης, ο οποίος εξήγησε ότι οι νεοσσοί που γεννιούνται στο νησί, θεωρούνται κρητικοί πελαργοί, αυτόχθονα δηλαδή άτομα αν και με γονείς αλλόχθονους. Γενικά είναι σπάνιο φαινόμενο η αναπαραγωγή πελαργών (Ciconia ciconia) σε νησιά που έχουν μεγάλη απόσταση από ηπειρωτικές περιοχές λόγω της δυσκολίας που έχουν τα μεγάλα σε μέγεθος πουλιά να διαβούν θαλάσσιες εκτάσεις.
Η παρουσία των πελαργών στην Κρήτη, με σκοπό την αναπαραγωγή, εντοπίστηκε πρώτη φορά στη Μονή Αρκαδίου το 2018 . Εκεί έφτιαξαν φωλιά πάνω σε ένα κυπαρίσσι, ενώ το 2019 αυτό παρατηρήθηκε και στα Πραιτώρια της Μεσαράς (σε μεγάλους πυλώνες ηλεκτρικού ρεύματος). Το νέο σημείο που από πέρυσι έχει καταγραφεί η παρουσία των πελαργών, είναι το Οροπέδιο Λασιθίου, όπου και φέτος επέστρεψε το ζευγάρι και επιχειρούν να φτιάξουν τη φωλιά τους, στον πύργο των παραδοσιακών ανεμόμυλων.
Η πρώτη καταγραφή απόπειρας να κάνουν φωλιά
«Η πρώτη καταγραφή απόπειρας να κάνουν φωλιά στην Κρήτη, καταγράφηκε το 2018 στη Μονή Αρκαδίου, από την ορνιθολόγο Ελένη Γαληνού, πάνω σε ένα κυπαρίσσι, που όμως λόγω του ότι το ζεύγος ήταν σε μη αναπαραγωγική ηλικία, δεν ήταν επιτυχημένη. Έκαναν αυγά τα οποία δεν μπόρεσαν να εκκολαφθούν και άφησαν τη φωλιά. Το ζευγάρι όμως αυτό επανήλθε στο Αρκάδι το 2019 και η αναπαραγωγή έγινε με επιτυχία, καθώς καταγράφηκαν πέντε πτερωθέντες νεοσσοί. Στα Πραιτώρια της Μεσαράς το 2019 ένα ακόμη ζευγάρι πελαργών που ανεπιτυχώς προσπάθησε να αναπαραχθεί, τα κατάφερε το 2020 που επέστρεψε και έκανε δύο νεοσσούς. Μάλιστα ανεβήκαμε στη φωλιά τους και “δαχτυλιώσαμε”, τους περάσαμε δηλαδή πλαστικό δαχτυλίδι πριν πετάξουν και μεταναστεύσουν. Το ίδιο έκαναν και οι πελαργοί του Αρκαδίου, που επέστρεψαν και έκαναν έναν ακόμη νεοσσό ο οποίος πέταξε και αυτός» είπε ο κ. Δρετάκης, ο οποίος συμπλήρωσε ότι οι πελαργοί στην Κρήτη θεωρούνται μάλλον σπάνιοι και ολιγάριθμοι, και πως αυτό που γνώριζαν ήταν ότι έρχονταν κυρίως το Φθινόπωρο, κατά την πορεία της μετανάστευσής τους και έφευγαν για την Αφρική, ενώ μόνο περιστασιακά κάποια άτομα έμεναν το χειμώνα.
Η αύξηση της παρουσίας τους παρατηρείται την τελευταία 20ετία, κυρίως λόγω κατασκευής τεχνητών υδατοσυλλογών και φραγμάτων, όπου βρίσκουν την τροφή τους, όπως και στις γεωργικές ανοικτές εκτάσεις. Όπως τόνισε ο κ. Δρετάκης, οι πελαργοί άρχισαν να σχηματίζουν μεταναστευτικές ομάδες που παρέμεναν από το καλοκαίρι που άρχιζε η μετανάστευση. Περισσότερα πλέον παραμένουν και το χειμώνα. Ενώ, τα τελευταία τρία χρόνια, η παρουσία τους αφορά και την περίοδο από την άνοιξη μέχρι το καλοκαίρι.
«Παραμένουν από τον Μάρτιο μέχρι τον Ιούλιο περίπου και μετά σε ομάδες , κατά τον Αύγουστο, φεύγουν για την Αφρική, χωρίς να γνωρίζουμε ποιο δρόμο ακολουθούν. Αν δηλαδή κάνουν προσπάθεια να διασχίσουν τη θάλασσα απευθείας προς Λιβύη-Αίγυπτο ή παίρνουν τον χερσαίο διάδρομο μέσω νότιων Δωδεκανήσων, Μικράς Ασίας, Λιβάνου, των στενών του Σουέζ και Αιγύπτου. Πάντως χρειάζεται τουλάχιστον μια δεκαετία για να μπορέσουμε να πούμε με ασφάλεια ότι έχουμε αναπαραγωγικό πληθυσμό πελαργών στην Κρήτη, εκτός από μεταναστευτικό και διαχειμάζοντα. Θεωρείται περιστασιακό φώλιασμα αν δεν περάσει τουλάχιστον μια δεκαετία που να επαναλαμβάνεται επιτυχώς το φώλιασμα αλλά και να αναπαραχθούν τα αυτόχθονα νεαρά πουλιά. Ωστόσο ακόμη και αυτή η καταγραφή από το 2018 ως σήμερα, είναι πολύ σημαντική για ένα νησιωτικό πληθυσμό με βάση οικολογικά και βιογεωγραφικά κριτήρια και επιπλέον είναι ένα είδος με ιδιαίτερη ανθρωπο-οικολογική σημασία συνδεόμενο με τις δραστηριότητες του ανθρώπου στην ύπαιθρο» εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Δρετάκης.
Πολλοί απο μάς είχαν την τύχη να ξυπνούν το πρωί,όταν ήταν μικροί,όχι με το ξυπνητήρι αλλά με το κροτάλισμα που κάνουν οι πελαργοί με το ράμφος τους όταν επιστρέφουν στη φωλιά, η όταν ερωτοτροπούν.Προστατέψτε τα πουλιά με κάθε τρόπο,ώστε να ζήσουν τα παιδιά μας αυτά που ζήσαμε κι εμείς.Μπορείτε να τοποθετήσετε ένα μικρό σιδερένιο η ξύλινο πλέγμα πάνω σε πολύ ψηλά σημεία όπως το καμπαναριό της εκκλησίας.Αυτό θα βοηθήσει τους πελαργούς στο χτίσιμο της φωλιάς τους,την οποία θα επισκέπτονται κάθε χρόνο. Μενέλαος.
Όσο περισσότερα έξοδα δικαιολογήσουν, τόσο μικρότερο θα είναι το εισόδημα για το οποίο θα φορολογηθούν οι αγρότες
Μέχρι το τέλος του μήνα έχουν το περιθώριο οι αγρότες να υποβάλλουν τις συγκεντρωτικές τους καταστάσεις αποδείξεων και τιμολογίων, γνωστών ως ΜΥΦ, χωρίς να είναι σίγουρο αν θα δοθεί παράταση ή όχι. Βέβαια, για το αν θα δοθεί παράταση ή όχι, η απάντηση αναμένεται να δοθεί μέσα στις επόμενες ημέρες, αλλά επειδή ο χρόνος πιέζει, καλό θα είναι ο κόσμος να μην περιμένει.
Ο πρόεδρος των φοροτεχνικών νομού Ηρακλείου Δημήτρης Χριστοφοράκης τονίζει στη "Νέα Κρήτη" ότι είναι εξαιρετικά σημαντική η διαδικασία αυτή, αφού με την προσκόμιση όσο γίνεται περισσότερων αποδείξεων και τιμολογίων μειώνεται το φορολογητέο εισόδημα των φορολογουμένων.
Οι συγκεντρωτικές καταστάσεις είναι μια υποχρέωση που βαρύνει σχεδόν όλους όσοι διενεργούν συναλλαγές. Η ΠΟΛ.1078/14 του υπουργείου Οικονομικών καθορίζει τον τρόπο υποβολής, κυρίως όμως καταγράφει τα παραστατικά που προσδιορίζουν ποια έξοδα και ποια έσοδα συμπεριλαμβάνονται σε αυτές.
«Όσον αφορά τους αγρότες του Κανονικού Καθεστώτος, τα στοιχεία τα έχουν τα λογιστήρια που συνεργάζονται γιατί τα στοιχεία αυτά τα παραθέτουν και είναι αναγκαία για την υποβολή του ΦΠΑ κάθε τριμήνου», διευκρινίζει στη "Ν.Κ." ο πρόεδρος των φοροτεχνικών. Για τους αγρότες του Ειδικού Καθεστώτος, ο κ. Χριστοφοράκης ξεκαθαρίζει ότι «εκείνοι, επειδή δεν έχουν την τριμηνιαία υποχρέωση υποβολής ΦΠΑ και άρα δεν προσκομίζουν στοιχεία στον λογιστή τους ανά τρίμηνο, θα πρέπει μέσα σε αυτή την προθεσμία - που εμείς ελπίζουμε σε μια παράταση που θα ανακοινωθεί τις επόμενες μέρες - να προσκομίσουν στον λογιστή τους τα τιμολόγια των εξόδων τους. Και αυτό, για να μπορεί να γίνει η αποστολή εμπρόθεσμα και να μη βρεθούν μπροστά στον κίνδυνο της υποβολής διοικητικών προστίμων από τη ΔΟΥ, που στην περίπτωσή τους είναι 100 ευρώ»...
Σημαντικότατη διαδικασία
Στο σημείο αυτό, ο Δημήτρης Χριστοφοράκης υπενθυμίζει ότι «οι αγρότες, για να χτίσουν το καθαρό κέρδος της χρονιάς, είναι πολύ σημαντική αυτή η διαδικασία. Κι αυτό διότι οι αποδείξεις και όλα τα έξοδα αφαιρούνται από τις πωλήσεις τους, και έτσι υπολογίζεται το καθαρό κέρδος πάνω στο οποίο φορολογούνται. Έτσι, λοιπόν, όσο περισσότερα τιμολόγια πάνω των 100 ευρώ ή αποδείξεις κάτω των 100 ευρώ για είδη που έχουν χρησιμοποιήσει στις καλλιέργειές τους υποβάλλουν, τόσο περιορίζουν το φορολογητέο εισόδημα». Και το λέει αυτό, δεδομένου ότι «οι αποδείξεις ισχύουν μέχρι 100 ευρώ ανά είδος. Μόνο στα καύσιμα μπορείς να προσκομίσεις απόδειξη άνω των 300 ευρώ κι αυτό με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει σφραγίδα και ο αριθμός του πρατηρίου καυσίμων και ο αριθμός κυκλοφορίας του αγροτικού οχήματος όπου καταναλώθηκε το καύσιμο»... Και ξεκαθαρίζει επίσης ότι «κανονικά οι αγρότες, είτε του ειδικού είτε του κανονικού καθεστώτος, θεωρούνται επιτηδευματίες. Άρα λοιπόν, για την επαγγελματική τους αυτή δραστηριότητα πρέπει να ζητούν και να λαμβάνουν τιμολόγιο για τα έξοδα που χρησιμοποιούν και όχι απόδειξη. Οι αποδείξεις εκπίπτουν μέχρι την αξία των 100 ευρώ η καθεμία»...
ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
Η φορολόγηση των αγροτών
Εξάλλου, όπως υπενθυμίζει ο πρόεδρος των φοροτεχνικών του νομού Ηρακλείου Δημήτρης Χριστοφοράκης, «ο κάθε ετεροεπαγγελματίας αγρότης φορολογείται από το πρώτο ευρώ. Ενώ ο κατά κύριο επάγγελμα αγρότης "χτίζει" το αφορολόγητο των 8.500 ή 9.000 ευρώ, όπως αυτό διαμορφώνεται ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων».
Πότε άλλαξε χρώμα ο ταραμάς και από λευκός έγινε κόκκινος;
Η ταραμοσαλάτα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Καθαρά Δευτέρα, καθώς αποτελεί εκλεκτό σαρακοστιανό μεζέ. Είναι νόστιμη, αλμυρή και κρεμώδης, με κύριο υλικό της τον ταραμά.
Ο ταραμάς προέρχεται από αυγά μπακαλιάρου ή κυπρίνου, τα οποία συνήθως ωριμάζουν μέσα σε ξύλινα βαρέλια σε ένα μείγμα από νερό, αλάτι και ζάχαρη και κατόπιν επεξεργάζονται ώστε να παραχθεί ο ταραμοπολτός που πωλείται στο εμπόριο.
Κόκκινος με προσθήκη χρωστικών
Το φυσικό χρώμα του ταραμά είναι το λευκό. Ο κόκκινος ταραμάς εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά μπακάλικα στη δεκαετία του 1950 και οφείλει την εντυπωσιακή απόχρωσή του στην προσθήκη χρωστικών ουσιών με σκοπό την προσέλκυση των καταναλωτών. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο αυθεντικός λευκός ταραμάς θεωρείται ποιοτικά ανώτερος.
Κατανάλωση με μέτρο
Η παραδοσιακή συνταγή της ταραμοσαλάτας περιέχει συνήθως βραστή πατάτα ή μουλιασμένο ψωμί, ελαιόλαδο, κρεμμύδι και λεμόνι. Είναι τρόφιμο πλούσιο σε φώσφορο (ωφέλιμο για τα μάτια), αντιοξειδωτικό ψευδάργυρο και μαγνήσιο (απαραίτητο για την καλή λειτουργία των μυών και της καρδιάς) και ω-3 λιπαρά οξέα. Επειδή όμως περιέχει και πολύ νάτριο, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε όσους έχουν υπέρταση, αυξημένο ουρικό οξύ ή υψηλή χοληστερόλη, αν καταναλωθεί σε μεγάλη ποσότητα.
Παραδοσιακή συνταγή για ταραμοσαλάτα
Υλικά:
100 γρ. ταραμάς
500 γρ. πατάτες ή εναλλακτικά μπαγιάτικο ψωμί χωρίς κόρα, μουσκεμένο και στραγγισμένο
60 γρ. ελαιόλαδο
50 γρ. φρέσκος χυμός λεμονιού
50 γρ. ξερό κρεμμύδι
Μαύρες ελιές για γαρνίρισμα
Εκτέλεση:
Βράζεις και λιώνεις τις πατάτες (ή εναλλακτικά το ψωμί) και τις ανακατεύεις με το ξερό κρεμμύδι (τριμμένο στον τρίφτη). Προσθέτεις τον ταραμά και ανακατεύεις τα υλικά προσθέτοντας εναλλάξ το ελαιόλαδο και τον χυμό λεμονιού.
Αν όλη η διαδικασία γίνει στο μπλέντερ, ακόμα καλύτερα, γιατί έτσι το μείγμα γίνεται περισσότερο κρεμώδες.
Καταναλώνεται την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής
Η λαγάνα, ο άζυμος αυτός άρτος, παίζει αναμφίβολα κυρίαρχο ρόλο στο νηστίμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας
Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή.
Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.
Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται» δηλαδή: «Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως: «Το γλύκισμα των φτωχών».
Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.
Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης».
Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.
Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλαδή στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της «κυρα-Σαρακοστής», που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία. Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας.
Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προϊόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές. Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Πεντανόστιμη λαγάνα - Η πιο απλή και εύκολη συνταγή!
Διαρκούν τραγανές και μετά από 3 ώρες!
Φτιάξτε φανταστικές λαγάνες τραγανές από έξω και αφράτες από μέσα, με τη συνταγή που σας προτείνουμε.
Ο Πάνος Παπαδάκης και η Ομάδα Live Kitchen μας εγγυόνται ότι είναι η ιδανική συνταγή για λαγάνα και που όλοι μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας στο σπίτι την Καθαρά Δευτέρα.
Είναι τραγανή απ’ έξω και αφράτη από μέσα.
Υλικά για (2 λαγάνες)
900 γρ. αλεύρι για τσουρέκι
50 γρ. νωπή μαγιά η 16 γρ ξηρή
500 γρ. νερό σε θερμοκρασία δωματίου
1 κτγ ζάχαρη
12 γρ. αλάτι - Περίπου 2,5 κτγ
1 κτσ ελαιόλαδο
Ελαιόλαδο
Σουσάμι
40 γρ. νερό
1 κτγ ζάχαρη
Σουσάμι
Εκτέλεση:
Σε ένα μπολ ρίχνουμε το νερό την ζάχαρη και σπάμε καλά τις νωπές μαγιές μέσα στο μείγμα.
Ανακατεύουμε πολύ καλά να διαλυθούν πολύ μέσα στο νερό.
Έπειτα ρίχνουμε την μισή ποσότητα από το αλεύρι για τσουρέκια και ανακατεύουμε πολύ καλά το μείγμα.
Κάνουμε τον φούρνο στόφα ανάβοντάς τον στους 100 c στις αντιστάσεις για 1 λεπτό.
Μετά από 1 λεπτό τον κλείνουμε και βάζουμε μέσα το μείγμα να ξεκουραστεί για να ενεργοποιηθεί η μαγιά για περίπου 20 λεπτά.
Μετά από 20 λεπτά βγάζουμε το μείγμα και ρίχνουμε το υπόλοιπο αλεύρι .Προσθέτουμε το ελαιόλαδο και το αλάτι και ανακατεύουμε μέχρι να γίνει μια εύπλαστη ζύμη.
Την σκεπάζουμε με μια μεμβράνη και την βάζουμε μέσα στον φούρνο κάνοντάς τον στόφα με την ίδια διαδικασία.
Την αφήνουμε να φουσκώσει για 1 1/2 ώρα. Αφού φουσκώσει χωρίζουμε την ζύμη σε 2 ίσα μέρη.
Παίρνουμε το πρώτο ζυμάρι και το ανοίγουμε με τα χέρια μας. Αναποδογυρίζουμε ένα ταψί κουζίνας και τοποθετούμε πάνω του μια λαδόκολλα.
Αλείφουμε στην λαδόκολλα ελαιόλαδο και πασπαλίζουμε σουσάμι. Βάζουμε επάνω την λαγάνα και την σκεπάζουμε με μια μεμβράνη.
Την αφήνουμε για 30 λεπτά να ξεκουραστεί.
Στη συνέχεια πατάμε με τα δάχτυλά μας τη λαγάνα.
Έχουμε προθερμάνει τον φούρνο στον αέρα στους 180 c και έχουμε τοποθετήσει ένα ταψί κουζίνας από την ανάποδη πλευρά.
Αλείφουμε με ζάχαρόνερο και πασπαλίζουμε με μπόλικο σουσάμι. Βάζουμε προσεκτικά την λαγάνα όπως είναι μαζί με την λαδόκολλα μέσα στον φούρνο πάνω στο ταψί που καίει. Κλείνουμε τον φούρνο και την ψήνουμε για 20-25 λεπτά. Την ίδια ακριβώς διαδικασία κάνουμε και με την δεύτερη λαγάνα.
Οι λαγάνες μόλις ψηθούν είναι έτοιμες, τραγανές από έξω και αφράτες από μέσα.
